ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ε´. ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΖΩΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

1.  Ποῖαι  περιοχαὶ  τῆς  Ἑλλάδος  ἔχουν  τὰ  πλουσιώτερα  δάση;
Ἀπὸ  ποῖα  δένδρα  ἀποτελοῦνται  τὰ  δάση  μας;  — 
2.  Ποῖα  φυτὰ καλλιεργοῦμεν εἰς τοὺς κήπους καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς μας; Ποῖα ἀπὸ αὐτὰ εὐδοκιμοῦν μὲ τὸ θαλάσσιον κλῖμα; Ποῖα εὐδοκιμοῦν μᾶλλον μὲ τὸ ἠπειρωτικὸν κλῖμα;
1.  Τὰ  δένδρα,  καὶ  τὰ  πλέον  σκληρὰ  καὶ  ἄγρια,  διὰ  νὰ  ζήσουν, χρειάζονται κάποιαν θερμότητα· δι’ αὐτὸ αἱ κορυφαὶ τῶν βουνῶν, ὅσαι φθάνουν ἐπάνω ἀπὸ 1800-2000 μέτρα, εἶναι γυμναὶ ἀπὸ δένδρα.
Κάτω  ἀπὸ  τὸ  ὅριον  αὐτὸ  ἀρχίζουν  τὰ  δένδρα  τῶν  δασῶν  μας. Πρῶτα ἔρχονται εἰς τὰ ὑψηλὰ μέρη ἡ ἐλάτη, ἡ ὀξύα καὶ ἡ πεύκη ἡ ὑψηλή, κατόπιν δὲ ἀκολουθοῦν ἀπὸ ὕψος 800 μ. ἡ δρῦς καὶ ἡ καστανέα καὶ ἀπὸ ὕψος 500 περίπου μ. ἡ πεύκη, ἡ βαλανιδέα καὶ ἄλλα δένδρα (πρῖνος, δάφνη, μύρτος κ.τ.λ.).
Εἰς τὴν Ἑλλάδα λοιπὸν διακρίνομεν ἀναλόγως τοῦ ὕψους τρεῖς ζώνας βλαστήσεως, τὴν κατωτέραν (ἀπὸ τὴν παραλίαν ἕως τὰ 880 μ.), τὴν ὀρεινὴν (800-1800 μ.) καὶ τὴν ἀλπικὴν ζώνην (ἄνω τῶν 1800 μ.).
Εἰς  τὴν  βλάστησιν  τῶν  φυτῶν  ἐκτὸς  τοῦ  ὕψους  ἐπιδρᾷ  καὶ  ἡ ἀπόστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἕνας τόπος ἀπὸ τὴν θάλασσαν.
Ἔτσι εἰς τὴν κατωτέραν ζώνην, ὅταν ἕνας τόπος δὲν ἀπέχῃ πολὺ ἀπὸ τὴν θάλασσαν, εὐδοκιμοῦν τὰ ἀειθαλῆ καὶ μάλιστα ἡ ἐλαία καὶ ἡ συκῆ (εἰκ. 136).
Ἡ ἐλαία, ἡ συκῆ, ἡ ἀμυγδαλῆ καὶ ἄλλα ὀπωροφόρα εὐδοκιμοῦν εἰς  τὸ  ξηρὸν  κλῖμα˙  ἡ  ἐλαία  μάλιστα  ζῇ  εἰς  κάθε  ἔδαφος  καὶ  εἰς αὐτὸ  τὰ  ἀπότομα  καὶ  βραχώδη  μέρη  (Κυνουρία,  Μάνη,  Κρήτη).
Τὰ  ἑσπεριδοειδῆ  ὅμως  (λεμονέα,  πορτοκαλέα,  μανδαρινέα)  ἔχουν ἀνάγκην  ἀπὸ  μεγαλυτέραν  θερμότητα  καὶ  ὑγρασίαν.  Δι’  αὐτὸ εὐδοκιμοῦν  μόνον  εἰς  θερμὰ  μέρη  (νότια  καὶ  δυτικὰ  παράλια  καὶ νήσους)  καὶ  χρειάζονται  πότισμα.  Τέλος  ἡ  σταφὶς  περιορίζεται  εἰς τὰ νότια, τὰ δυτικὰ καὶ βόρεια παράλια τῆς Πελοποννήσου, εἰς τὰ παράλια τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ εἰς τὰς νοτίας νήσους τοῦ Ἰονίου (εἰκ. 144).
2.  Δυστυχῶς  ἡ  πατρίς  μας  εἶναι  πτωχὴ  εἰς  δάση·  διότι  μόνον μικρὸν ποσοστὸν ἀπὸ ὅλην τὴν ἐπιφάνειάν της (14%) σκεπάζεται ἀπὸ δάση, ἐνῷ ἀλλοῦ, π.χ. εἰς τὴν Σερβίαν, τὰ δάση κατέχουν 36% ἀπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς χώρας.
Καὶ ὅμως εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν καὶ ἡ Ἑλλὰς εἶχε μεγάλα δάση.
Πολλὰ ἀπὸ τὰ δάση μας τὰ κατέστρεψαν αἱ πυρκαϊαί, οἱ ξυλοκόποι καὶ οἱ ποιμένες, ἐπειδὴ ἤθελαν νὰ ἔχουν πολλοὺς βοσκοτόπους διὰ τὰ ποίμνιά των. Τότε κανεὶς δὲν τοὺς ἠμπόδιζε. Δὲν ἤξευραν ὅμως ποῖον κακὸν ἔκαμναν εἰς τὸν τόπον των! Διότι, ὅταν ἔλειψαν τὰ δένδρα ἀπὸ τὰς πλαγιὰς τῶν βουνῶν, ἡ βροχὴ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον παρέσυρε τὰ χώματα καὶ ἀπέμειναν γυμνοί οἱ μαῦροι βράχοι.
Δι’  αὐτὸ  ἡ  Ἑλλὰς  εἶναι  πολὺ  πτωχὴ  εἰς  δάση.  Καὶ  αὐτὸ  εἶναι μέγα δυστύχημα˙ διότι τὰ δάση δὲν μᾶς δίδουν μόνον ξύλα, ἀλλὰ καὶ καθαρίζουν τὸν ἀέρα, τὸν ὁποῖον ἀναπνέομεν, προκαλοῦν βροχὰς καὶ ἀποτελοῦν τὸν ὡραιότερον στολισμὸν ἑνὸς τόπου. Καθῆκον ἔχομεν ν’  ἀναδασώσωμεν  τοὺς  λόφους  γύρω  εἰς  τὰς  πόλεις  καὶ  τὰ  χωρία μας  καὶ  νὰ  δώσωμεν  πάλιν  εἰς  τὴν  πατρίδα  μας  τὸ  πράσινόν  της φόρεμα.
Τὰ   μεγαλύτερα   δάση   ὑπάρχουν   εἰς   τὴν   Μακεδονίαν,   τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν δυτικὴν Θρᾴκην. Αἱ ἐπαρχίαι Γρεβενῶν, Ναούσης, Κατερίνης, Χαλκιδικῆς, Κονίτσης, Σουφλίου καὶ Ροδόπης εἶναι ἀπὸ τὰς περισσότερον δασωμένας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος (ποσοστὸν δα‑σώσεως 35-40%). Ὀλίγα δάση ἔχουν ἡ Στερεὰ Ἑλλάς, ἡ Εὔβοια καὶ ἡ Θεσσαλία, ὀλιγώτερα δὲ ἡ Πελοπόννησος καὶ ἡ Κρήτη.
Περισσότερα εἶναι τὰ δάση, ποὺ ἀποτελοῦνται ἀπὸ δρῦν, ἔπειτα δ’ ἔρχονται τὰ δάση τῆς πεύκης καὶ κατόπιν τὰ δάση τῆς ἐλάτης, τῆς ὀξύας καὶ τῆς καστανέας.
3. Ἄγρια ζῷα ὑπάρχουν εἰς τὰ δάση καὶ τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος πολὺ ὀλίγα. Ταῦτα εἶναι: ἡ ἄρκτος εἰς τὴν βόρειον Πίνδον, ὁ λύκος, ὁ θὼς (τσακάλι) καὶ ἡ ἀλώπηξ εἰς ὅλα τὰ ἑλληνικὰ βουνά, ὁ ἀγριόχοιρος, ἡ ἔλαφος καὶ ἡ δορκὰς (ζαρκάδι) εἰς τὰ βόρεια τῆς Ἑλλάδος, ὁ αἴγαγρος (ἀγριόγιδο) εἰς τὰς κορυφὰς τῆς Ἴδης καὶ εἰς μερικὰς μικρὰς νήσους, λαγοὶ κ.ἄ.
Πολὺ περισσότερα εἶναι τὰ ἄγρια πτηνά, ποὺ ζοῦν εἰς τὸν τόπον μας.  Τὰ  κυριώτερα  ἀπὸ  αὐτὰ  εἶναι:  πέρδικες,  ἀγριοπεριστεραί, τρυγόνες, φασιανοί, πελαργοί, ἀετοί, ἱέρακες, κόρακες κ.ἄ.


ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
                      ΔΙΑ ΤΗΝ Α´ ΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ
                                               ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΣΚΟΛΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ
                                                                                  ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
                                                                                          1939