Εὔβοια

 Ἡ Εὔβοια

(150000 κάτοικοι).

Μία στενὴ λωρὶς θαλάσσης χωρίζει τὴν Εὔβοιαν ἀπὸ τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, ὁ πορθμὸς τοῦ Εὐρίπου. Τὸ πλάτος του εἶναι 40 μέτρων καὶ τὸ βάθος του 8½ μέτρων. Δι’ αὐτὸ κατεσκεύασαν ἐκεῖ μίαν σιδηρᾶν γέφυραν καὶ ἔτσι ἡ νῆσος ἑνώνεται μὲ τὴν ἀπέναντι ξηράν.

Ἡ γέφυρα αὐτὴ εἶναι κινητή, δηλ. ἀνοίγει καὶ κλείει˙ ἔτσι ἀφήνει τὰ  πλοῖα  νὰ  περάσουν  ἀπὸ  τὸ  ἓν  μέρος  τοῦ  Εὐβοϊκοῦ  κόλπου  εἰς τὸ  ἄλλο.  Συμβαίνει  ὅμως  ἐκεῖ  ἕνα  περίεργον  φαινόμενον:  ἐπὶ  6½ ὥρας τὰ νερὰ τρέχουν ὡς ποταμὸς ὁρμητικὸς, ἀπὸ τὸ βόρειον μέρος τοῦ  Εὐβοϊκοῦ  πρὸς  τὸ  νότιον  καὶ  ἐπὶ  ἄλλας  6½  ὥρας  ἀναβαίνουν ἀντιθέτως ἀπὸ τὸ νότιον μέρος πρὸς τὸ βόρειον. Δι’ αὐτὸ τὰ πλοῖα εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ περιμένουν, ἕως ὅτου ἠρεμήσουν τὰ νερὰ καὶ ἀλλάξῃ τὸ ρεῦμα. Ἄλλως δὲν ἠμποροῦν νὰ περάσουν. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ λέγεται παλίρροια.

H  Εὔβοια  ὁμοιάζει κατὰ τὴν μορφὴν τοῦ ἐδάφους μὲ τὴν ἀνατολικὴν Στερεάν Ἑλλάδα.

Εἶναι  μὲν  ὀρεινή,  ἀλλ’  ἔχει  καὶ  μικρὰς  καὶ  εὑφόρους  πεδιάδας.  Αἱ μεγαλύτεραι ἀπὸ αὐτὰς εἶναι ἡ πεδιὰς τῆς Χαλκίδος, ἡ ὁποία μὲ τὸ ἀρχαῖον της ὄνομα λέγεται Δηλάντιον πεδίον, καὶ ἡ πεδιὰς τοῦ Ξηροχωρίου.  Ἐκεῖ  οἱ  κάτοικοι  καλλιεργοῦν  τὰ  σιτηρά,  τὰ  ὄσπρια, τὴν ἄμπελον, τὴν ἐλαίαν, τὴν συκῆν, τὴν λεμονέαν καὶ τὴν πορτοκαλέαν. Ἐκλεκτοὶ εἶναι οἱ οἶνοι τῆς Χαλκίδος, περίφημα τὰ σῦκα τῆς Κύμης, ἄφθονα δὲ τὰ καρύδια καὶ τὰ λεμόνια ὅλης τῆς νήσου.

Τὰ ὄρη τῆς Εὐβοίας εἶναι ὑψηλὰ καὶ ἀπόκρημνα (Δίρφυς, Ὄχη, Κανδήλι). Τὰ περισσότερα στολίζονται μὲ ὡραῖα δάση, ἔχουν δὲ καὶ βοσκήν διὰ τὰ ποίμνια. Πρὸ πάντων ἡ περιοχὴ τῆς Καρύστου  προμηθεύει  πολλὰ  σφάγια εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν.

Καὶ  ὀρυκτὰ  ἔχουν  τὰ  βουνὰ  τῆς Εὐβοίας   πολλά,   καθὼς   π.χ.   λιγνίτην  εἰς  τὴν  Κύμην  καὶ  τὸ  Ἀλιβέριον, λευκόλιθον  εἰς  τὴν  Λίμνην,  χρώμιον κ.τ.λ.

Καθὼς  εἴδομεν,  ἡ  Εὔβοια  εἰς  τὸν πορθμὸν τοῦ Εὐρίπου πλησιάζει τόσον πολὺ πρὸς τὴν Στερεάν, ὥστε μὲ μίαν γέφυραν  ἐνώνεται  μὲ  αὐτήν.  Δι’  αὐτὸ ὅλαι αἱ ὁδοὶ τῆς νήσου διευθύνονται πρὸς τὸ  σημεῖον  αὐτὸ  καὶ  ἐκεῖ  ἀνεπτύχθη ἡ  μεγαλυτέρα  της  πόλις,  ἡ  Χαλκὶς (17000 κάτ.).

Εἰς   αὐτὴν   συγκεντρώνονται   τὰ περισσότερα  προϊόντα  τῆς  νήσου  καὶ στέλλονται εἴτε μὲ τὰ πλοῖα εἴτε μὲ τὸν σιδηρόδρομον εἰς ἄλλας πόλεις˙ διότι ἡ Χαλκὶς ἔχει καὶ σιδηροδρομικὴν συγκοινωνίαν μὲ τὰς Ἀθήνας. Εἶναι δὲ ὡραία πόλις μὲ δροσερὸν κλῖμα. Ἡ κίνησίς της αὐξάνει κατὰ τὸ

θέρος, ἐπειδὴ πολλοὶ πηγαίνουν τότε εἰς τὴν Αἰδηψὸν διὰ λουτρά.

Αἱ κυριώτεραι κωμοπόλεις τῆς νήσου εἶναι ἡ Κύμη, ἡ Ἱστιαία (Ξηροχώριον), ἡ Λίμνη, ἡ Ἁγία Ἄννα, τὸ Ἀλιβέριον, ἡ Κάρυστος.

Ἡ Εὔβοια ἀποτελεῖ ἰδιαίτερον νομόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκουν καὶ αἱ βόρειαι Σποράδες.