NOESIS

Με την ονομασία Κύκλος της Πίζας έχει μείνει στην ιστορία ομάδα ανθρώπων που συγκεντρώθηκαν γύρω από τον Μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας Ιγνάτιο κατά τον 19ο αιώνα. Κύκλος της Πίζας Το 1815 εγκαταστάθηκε στην Πίζα της Ιταλίας υπό την προστασία του δούκα της Τοσκάνης ο Μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας Ιγνάτιος, ο οποίος ήταν πρόεδρος της Φιλόμουσου Εταιρείας και είχε ενεργή συμμετοχή στα πολιτικά δρώμενα της Ελλάδας. Το 1819 στο σπίτι του εγκαταστάθηκε ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος μαζί με τον ηγεμόνας της Βλαχίας, Ιωάννη Καρατζά και τον γιό του, Κωνσταντίνο Καρατζά. Στην Πίζα μετέβη ο Αθανάσιος Τσακάλωφ και ο Αναγνωστόπουλος για να μυήσουν στην Φιλική Εταιρεία τον Ιγνάτιο και τον Μαυροκορδάτο.[1] Εκεί παρέμεινε ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος για ένα χρόνο. Μέλη του ίδιου κύκλου ήταν επίσης ο Γκαλίνα, ο Γεώργιος Σέκερης, οι Ανδρέας και Νικόλαος Λουριώτης, ο Γεώργιος Πραΐδης.[2] Ο Ιγνάτιος αλληλογραφούσε τακτικά με όλους τους Έλληνες λόγιους της εποχής (Κοραή, Χριστόπουλο κ.α.) ενώ ο Μαυροκορδάτος ήρ...

  Η Φιλική Εταιρεία ήταν η σημαντικότερη από τις μυστικές οργανώσεις που σχηματίστηκαν για την προετοιμασία μιας επανάστασης για την απελευθέρωση των Ελλήνων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία . Ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό , από τον Εμμανουήλ Ξάνθο , το Νικόλαο Σκουφά , Αθανάσιο Τσακάλωφ . Τέταρτο μέλος της, μυήθηκε ο Αντώνιος Κομιζόπουλος από τη Φιλιππούπολη . Επίσης από τα πρώτα μέλη που μυήθηκαν ήταν και ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος (κατά ορισμένες πηγές  ήταν συνιδρυτής). Οι Φιλικοί αφού μυούνταν στην Εταιρεία έδιναν όρκο πίστης και επικοινωνούσαν με κώδικες, ψευδώνυμα και συνθηματικές λέξεις. Τα πρώτα βήματα Της Επανάστασης του 1821 είχαν προηγηθεί αρκετές άλλες τοπικές εξεγέρσεις , με έναρξη ήδη από τον 15ο αιώνα και με τελευταία αυτή του Νικοτσάρα στη Βόρεια Ελλάδα . Μεγάλη ώθηση στην επιθυμία για ελευθερία έδωσαν από τον 18ο αιώνα ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός και η Γαλλική Επανάσταση , καθώς και η άνθηση της οικονομίας και της παιδείας των Ελλήνων χάρι και...

Γράμμα της Φιλόμουσου Εταιρείας των Αθηνών   Με το όνομα Φιλόμουσος Εταιρεία φέρονται δύο φιλολογικές εταιρείες που δημιουργήθηκαν επί τουρκοκρατίας λίγο πριν την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Κύριος στόχος και των δύο ήταν η ανάπτυξη του πνευματικού επιπέδου των Ελλήνων. Και οι δύο συνέβαλαν όμως στην ανάπτυξη του φιλελληνισμού. Αυτές ήταν:     Η Φιλόμουσος Εταιρεία (Αθηνών), που ιδρύθηκε από Αθηναίους προκρίτους το 1813, με τη βοήθεια των Άγγλων, και     Η Φιλόμουσος Εταιρεία (Βιέννης), που ιδρύθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια το 1814, υπό την αιγίδα του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄ της Ρωσίας. Αφορμή της δημιουργίας αυτών των Εταιρειών (σωματείων) στάθηκε αναμφίβολα αφενός η πτώση του Μ. Ναπολέοντα, στον οποίον και είχαν απωθέσει πολλοί Έλληνες τις ελπίδες τους για ανεξαρτησία, όσο βεβαίως και στις καταστροφές των ελληνικών αρχαιοτήτων της υπαίθρου που συνέβαιναν, περισσότερο από αμάθεια, σε συνδυασμό με τα κείμενα του Ανώνυμου που καλούσε του...

Ο Άνθιμος Γαζής (Μηλιές Πηλίου, 1764 – Σύρος, 1828) ήταν Έλληνας συγγραφέας, χαρτογράφος και από τους σημαντικότερους διαφωτιστές, που αγωνίστηκε για την διάδοση των ευρωπαϊκών ιδεών στην Ελλάδα. Βιογραφία Σπούδασε στη γενέτειρά του και στην Κωνσταντινούπολη, όπου και χειροτονήθηκε αρχιμανδρίτης. Το 1796 έγινε εφημέριος του ναού της ελληνικής παροικίας στη Βιέννη της Αυστρίας. Από το 1799 έως και το 1812 ανέπτυξε ιδιαίτερη συγγραφική και εκδοτική δραστηριότητα, εκδίδοντας έργα Ελλήνων ή ξένων συγγραφέων μεταφρασμένα από τον ίδιο. Από αυτά ξεχωρίζουν τα δικά του έργα, όπως η πεντάτομη Ελληνική Βιβλιοθήκη (1807), η οποία περιλαμβάνει βιογραφίες αρχαίων συγγραφέων, και το τρίτομο Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής (1809–1816). Το 1811, με υπόδειξη του Κοραή εξέδωσε στην Βιέννη το περιοδικό Ερμής ο Λόγιος, το πιο αξιόλογο προεπαναστατικό έντυπο, μέσα από το οποίο σχολιάζει ο ίδιος τα φιλολογικά γεγονότα και την δημιουργία πνευματικών ευρωπαϊκών κινημάτων. Ο ίδιος είχε την επιμέλεια του περιοδι...