ΥΔΑΤΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ. ΒΛΑΣΤΗΣΙΣ. ΑΣΧΟΛΙΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ (εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα)

ΥΔΑΤΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ. ΒΛΑΣΤΗΣΙΣ. ΑΣΧΟΛΙΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ

Ὅπως   εἰς   τὴν   Πελοπόννησον,   τοιουτοτρόπως   καὶ   εἰς   τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα τὸ δυτικὸν τμῆμα ἔχει περισσοτέρας βροχὰς ἀπὸ τὸ ἀνατολικόν.

Δι’ αὐτὸ εἰς τὴν δυτικὴν Στερεὰν καὶ οἱ ποταμοὶ ἔχουν πολλὰ νερὰ καὶ ἡ βλάστησις εἶναι πλουσία.

Ὁ  Ἀχελῷος  (Ἀσπροπόταμος)  εἶναι  ἀπὸ  τοὺς  μεγαλυτέρους ποταμοὺς τῆς Ἑλλάδος. Μὲ τὰ πολλὰ νερά του ποτίζει τὴν αἰτωλικὴν πεδιάδα, τὴν ὁποίαν διασχίζει λοξῶς καὶ πολλὰς φορὰς πλημμυρίζει.

Μὲ τὴν ἄφθονον ἰλύν, τὴν ὁποίαν ἐκφορτώνει εἰς τὰς ἐκβολάς του, ἥνωσε  τὰς  Ἐχινάδας  νήσους  μὲ  τὴν  ξηρὰν  καὶ,  καθὼς  εἴπομεν, φράσσει  ὁλονὲν  περισσότερον  τὸ  στόμιον  τῆς  λιμνοθαλάσσης  τοῦ Μεσολογγίου.

Καὶ τὸ κλῖμα τῆς δυτικῆς Στερεᾶς εἶναι εὐνοϊκώτερον διὰ τὴν βλάστησιν τῶν φυτῶν ἀπὸ τὸ κλῖμα τῆς ἀνατολικῆς. Ἡ μακρὰ σειρὰ τῶν ὑψηλῶν ὀρέων, τὰ ὁποῖα διασχίζουν τὴν κεντρικὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὰ  ΒΔ  πρὸς  τὰ  ΝΑ,  προφυλάσσει  τὴν  δυτικὴν  Στερεὰν  ἀπὸ  τοὺς ψυχροὺς  βορείους  καὶ  βορειοανατολικοὺς  ἀνέμους.  Δι’  αὐτὸ  εἰς  τὰς πεδινὰς ἐκτάσεις τῆς Αἰτωλίας, καθὼς καὶ εἰς τὰ παράλια, εὐδοκιμεῖ ἡ ἐλαία. Εἰς τὴν παραλίαν μάλιστα τῆς Ναυπάκτου καλλιεργεῖται καὶ ἡ σταφιδάμπελος.

Τὸ ἔδαφος τῆς αἰτωλικῆς πεδιάδος εἶναι εὔφορον, ἐπειδὴ προέρχεται ἀπὸ τὰς προσχώσεις τοῦ ποταμοῦ. Εἰς τὰ παραποτάμια μέρη ἐπικρατεῖ  ἡ  καλλιέργεια  τοῦ  ἀραβοσίτου  καὶ  τῶν  ὀσπρίων.  Ἀλλὰ τὸ  κύριον  προϊὸν  τῆς  αἰτωλικῆς  πεδιάδος  εἶναι  ὁ  καπνός.  Οὗτος εἶναι  ἐξαιρετικῆς  ποιότητος  καὶ  εὑρίσκει  καλὴν  ἀγοράν.  Δι’  αὐτὸ καὶ ἐργοστάσια ἐπεξεργασίας καπνῶν ὑπάρχουν εἰς τὸ Ἀγρίνιον, τὸ ὁποῖον εἶναι κέντρον ὅλης τῆς περιοχῆς (15000 κάτ.).

Αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ τῆς δυτικῆς καὶ τῆς κεντρικῆς Στερεᾶς ἔχουν βαρὺν χειμῶνα. Αἱ πλούσιαι ὅμως βροχαὶ καὶ ἡ ἄφθονος χιών, ἡ ὁποία πίπτει εἰς τὰ βουνά, βοηθοῦν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δένδρων. Δι’ αὐτὸ μεγάλα δάση σκεπάζουν τὰ πλάγια καὶ τὰς ράχεις τῶν βουνῶν. Τὰ δένδρα των καὶ ἐδῶ εἶναι διάφορα, ἀναλὸγως τοῦ ὕψους τῆς ὀρεινῆς ζώνης. Ἐπικρατοῦν ἡ δρῦς, ἡ ὀξύα καὶ ἡ ἐλάτη.Ὅπου τὰ δάση εἶναι πολὺ πυκνά, ἐκεῖ οἱ δασονόμοι ὁρίζουν ποῖα δένδρα  πρέπει  νὰ  κοποῦν,  διὰ  νὰ  ἀραιώσῃ  τὸ  δάσος.  Ἀπὸ  αὐτὰ  οἱ ὑλοτόμοι κατασκευάζουν  δοκοὺς  καὶ  σανίδας  διὰ  τὴν οἰκοδομίαν καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν ἐπίπλων. Τότε ἐπιτρέπεται καὶ ἡ ξύλευσις. Ἀπὸ  τοὺς  κλάδους  τῶν  δένδρων  οἱ  κάτοικοι  τῶν  ὀρεινῶν  μερῶν ἔχουν ξύλα καὶ κάρβουνα διὰ καύσιμον ὕλην. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὴν ὀρεινὴν  περιοχὴν  λείπουν  οἱ  κατάλληλοι  δρόμοι,  οἱ  κάτοικοι  δὲν ἐκμεταλλεύονται ὅσον πρέπει τὰ δάση των.

Διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ξυλείας χρησιμεύει κυρίως τὸ ρεῦμα τοῦ Ἀχελῷου˙ ρίπτουν δηλαδὴ τὰ ξύλα εἰς τὸν ποταμὸν καὶ ἀφήνουν νὰ τὰ παρασύρῃ τὸ ρεῦμα. Αὐτὸ τὰ φέρει κάτω, εἰς τὰ πεδινὰ μέρη.

Εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν (κοινῶς Ξηρόμερον), ἡ ὁποία εἶναι πλησίον τῆς θαλάσσης καὶ ἔχει κλῖμα ὑγρόν, ἐκτείνονται δάση βαλανιδέας.

Ἐπειδὴ δὲ τὰ βαλανίδια εἶναι ἀρίστη τροφὴ διὰ χοίρους, πολλαὶ ἀγέλαι χοίρων  τρέφονται  εἰς  τὰ  Ἀκαρνανικὰ  ὄρη  καὶ  εἰς  τὸ  Μακρυνόρος.

Κέντρα τῆς κτηνοτροφίας αὐτῆς εἶναι ὁ Ἀστακὸς (4000), ἡ Βόνιτσα καὶ ἡ Ἀμφιλοχία (Καρβασαρᾶς).

Ὥστε  τὰ  δάση  δὲν  στολίζουν  μόνον  τὰ  βουνά,  δὲν  ἐξυγιαίνουν μόνον τὸν τόπον, ἀλλὰ φέρουν καὶ καλὸν εἰσόδημα εἰς μεγάλην τάξιν ἀνθρώπων.

Ἡ κυρία ὅμως ἀσχολία τῶν κατοίκων τῆς ὀρεινῆς Στερεᾶς εἶναι ἡ κτηνοτροφία αἰγῶν καὶ προβάτων καὶ ἡ γαλακτοκομία˙ διότι τὰ ὀροπέδια  καὶ  αἱ  ράχεις  τῶν  βουνῶν  παρέχουν  τροφὴν  ἀρκετὴν  διὰ μικρὰ  ζῷα.  Ὅταν  τὴν  ἄνοιξιν  τὰ  χιόνια  λιώνουν,  τότε  οἱ  βοσκοὶ ἀφήνουν  τὰ  χειμαδιὰ  καὶ  ἀναβαίνουν  εἰς  τὸ  βουνόν.  Ἐκεῖ  ὑπάρχει πλουσία βοσκὴ διὰ τὰ ποίμνιά των.

Τὰ  προϊόντα  τῆς  κτηνοτροφίας  εἶναι  πολλὰ  (γάλα,  τυριά, βούτυρα,  ἔρια,  σφάγια,  δέρματα).  Ἀλλ’  αὐτὰ  δὲν  ἐπαρκοῦν,  διὰ  νὰ συντηρήσουν πυκνὸν πληθυσμόν. Δι’ αὐτὸ αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ τῆς Στερεᾶς εἶναι ἀραιότερα κατοικημέναι καὶ μόνον μικραί κωμοπόλεις ἀνεπτύχθησαν ἐκεῖ. Τοιαῦται εἶναι: τὸ Καρπενήσιον (ὕψος 1000 μ.) εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ Γρανίτσα καὶ ὁ Προυσσὸς εἰς τὰ Ἄγραφα, τὸ Λιδωρίκιον (3000 κάτ.) εἰς τὴν Δωρίδα, ὁ Ἀστακός, ἡ Ἀμφιλοχία καὶ ἡ Βόνιτσα εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν.