ΠΟΤΑΜΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΑΙ

Γ´. ΠΟΤΑΜΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΑΙ

1.    Ὀνόμασε  τοὺς  μεγαλυτέρους  ποταμοὺς  τῆς  Ἑλλάδος.  —  2. Εὗρε τὸν Ζυγὸν τοῦ Μετσόβου καὶ ὀνόμασε τοὺς ποταμούς, οἱ ὁποῖοι πηγάζουν ἀπὸ αὐτόν. Εἰς ποίαν θάλασσαν χύνεται καθεὶς ἀπὸ τοὺς ποταμοὺς  αὐτούς;  —  3.  Περίγραψε  τὸν  ροῦν  τοῦ  Πηνειοῦ  ἀπὸ  τὰς πηγάς του ἕως τὴν ἐκβολήν του. — 4. Περίγραψε ὁμοίως τὸν ροῦν τοῦ Σπερχιοῦ, τοῦ Ἀχελώου τοῦ Ἀράχθου, τοῦ Ἁλιάκμονος καὶ τοῦ Στρυμόνος. — 5. Ποίαν διεύθυνσιν ἀκολουθοῦν γενικῶς οἱ ποταμοὶ τῆς  ἀνατολικῆς  Ἑλλάδος,  ποίαν  οἱ  ποταμοὶ  τῆς  δυτικῆς  Ἑλλάδος καὶ ποίαν οἱ μακεδονικοὶ ποταμοί; — 6. Ποῖοι ποταμοὶ ἐσχημάτισαν εἰς τὰς ἐκβολάς των λιμνοθαλάσσας; — 7. Ποῖαι ποτάμιαι κοιλάδες ἔχουν  σπουδαιότητα  διὰ  τὴν  συγκοινωνίαν;  —  8.  Ποῖαι  εἶναι  αἱ μεγαλύτεραι λίμναι τῆς Ἑλλάδος; Ὅρισε τὴν θέσιν ἑκάστης.

Ἕνας ποταμὸς ἔχει πολλὰ νερά: α´) ἂν αἱ πηγαί του εἶναι ἄφθονοι, β´) ἂν ἡ ἔκτασις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν μαζεύει τὰ νερά του, εἶναι μεγάλη καὶ γ´) ἂν τὸ ποσὸν τῆς βροχῆς, ποὺ πίπτει εἰς τὴν περιοχὴν του, εἶναι πολύ.

Πηγαὶ ὑπάρχουν προπάντων εἰς τὰ βουνά. Δι’ αὐτὸ οἱ ποταμοὶ πηγάζουν συνήθως ἀπὸ τὰ βουνά. Ἐπειδὴ δὲ τὰ νερά, ὅταν τρέχουν, ἀκολουθοῦν τὴν κλίσιν τοῦ ἐδάφους, δι῾ αὐτὸ οἱ ποταμοὶ εἰς μὲν τὴν ἀνατολικὴν Ἑλλάδα ρἑουν ἀπὸ Δ πρὸς Α, εἰς δὲ τὴν δυτικὴν Ἑλλάδα ἀπὸ Β πρὸς Ν.

Ὁμοίως οἱ ποταμοὶ τῆς Μακεδονίας καὶ Θρᾴκης ἔχουν διεύθυνσιν ἀπὸ Β πρὸς Ν, διότι τὸ ἔδαφός των ἔχει κλίσιν πρὸς τὴν λεκάνην τοῦ Αἰγαίου. Ἐπειδὴ δὲ αἱ κοιλάδες των διευθύνονται πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χερσονήσου, διὰ τοῦτο εἶναι σπουδαιότατοι διὰ τὴν συγκοινωνίαν (Ἀξιός, Στρυμών, Ἕβρος).

Γενικῶς  τὸ  ὕδωρ  τῶν  ποταμῶν  τῆς  Ἑλλάδος  εἶναι  ὀλίγον·  καὶ διότι αἱ βροχαὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ὀλίγαι καὶ διότι γίνεται μεγάλη ἐξάτμισις ὕδατος. Ἐξ ἄλλου καὶ τὰ νερὰ πολλῶν ποταμῶν χάνονται εἰς καταβόθρας.

Τὰ νερὰ τῶν ποταμῶν μας τὰ χρησιμοποιοῦν α´) διὰ τὸ πότισμα τῶν ἀγρῶν καὶ τῶν κήπων καὶ β´) διὰ νὰ κινοῦν νερομύλους καὶ τὰς μηχανὰς τῶν ἐργοστασίων (π.χ. ὁ Βόδας εἰς τὴν Ἔδεσσαν, ὁ Γλαῦκος εἰς τὰς Πάτρας, ἡ Ἕρκυνα εἰς τὴν Λεβάδειαν κ.ο.κ.).

Ποῖον  εἶναι  τὸ  ἔργον  ἑνὸς  ποταμοῦ  εἰς  τὰς  ἐκβολάς  του;  Πότε ὁ  ποταμὸς  φέρει  βλάβην  εἰς  τὴν  ὑγείαν  καὶ  εἰς  τὰ  ἔργα  τῶν ἀνθρώπων;

Καὶ αἱ λίμναι τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔχουν πάντοτε τὴν ἰδίαν ἔκτασιν, διότι  τὰ  νερά  των  ἐκρέουν  εἰς  καταβόθρας.  Ἐπειδὴ  δὲ  πλησίον  εἰς τὰς ὄχθας των σχηματίζονται ἕλη, αἱ λίμναι περισσότερον βλάπτουν παρὰ ὠφελοῦν. Δι’ αὐτὸ τὸ Κράτος μας προσπαθεῖ νὰ ἀποξηράνῃ τὰς λίμνας,  αἱ  ὁποῖαι  εἶναι  βαλτώδεις,  π.χ.  τὴν  λίμνην  τῶν  Γενιτσῶν καὶ τῶν Φιλίππων εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὴν Ξυνιάδα λίμνην εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα κ.ἄ.