Χίος

Ἡ Χίος.

Ἡ  Χίος  εἶναι  περισσότερον  ὀρεινὴ καὶ  πετρώδης  ἀπὸ  τὴν  Λέσβον,  ἀλλ’ ἔχει  πολλὰς  εὐφόρους  κοιλάδας.  Δι’ αὐτὸ  καὶ  αὐτὴ  ἔχει  πυκνὸν  πληθυσμόν.  Εἶναι  δὲ  καὶ  οἱ  κάτοικοί  της πολὺ  φιλόπονοι  καὶ  καλλιεργοῦν  τὸ ἔδαφος καλῶς.

Τὸ  κλῖμα  τῆς  Χίου  εἶναι  γλυκύ. Δι’  αὐτὸ  εὐδοκιμοῦν  πολὺ  ἡ  ἐλαία, ἡ λεμονέα, ἡ ἀμυγδαλῆ καὶ τὰ ἄλλα ὀπωροφόρα.  Πρὸ  πάντων  τὰ  πεδινὰ μέρη  τῆς  δυτικῆς  παραλίας  στολίζονται μὲ κήπους ἀπὸ πορτοκαλέας καὶ μανδαρινέας καὶ ἄλλα δένδρα.

Εἰς τὸ νότιον τμῆμα τῆς νήσου (Μαστιχοχώρια) φύεται ἓν εἶδος σχίνου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἡ περίφημος μαστίχα τῆς Χίου. Οἱ κάτοικοι καλλιεργοῦν καὶ τὰ σιτηρὰ καὶ τὴν ἄμπελον.

Ἡ ὡραία πρωτεύουσα τῆς νήσου (Χίος ἢ Χώρα, 23000 κάτ.) ἔχει καλὸν λιμένα καὶ ἐργοστάσια ἐλαιουργίας καὶ κατασκευῆς γλυκῶν.

Κωμοπόλεις  ἡ  νῆσος  ἔχει  πολλάς,  καθὼς  τὰ  Καρδάμυλα  (5500 κάτ.) καὶ τὴν Βολισσόν.

Οἱ Χῖοι διεκρίθησαν ἀνέκαθεν ὡς ἔμποροι. Ὁ Ἀνδρέας Συγγρός, ὁ ὁποῖος ἐπλούτησε μὲ τὸ ἐμπόριον καὶ ἔκαμε τόσας εὐεργεσίας εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἀλλοῦ, κατήγετο ἀπὸ τὴν Χίον. Ἀπὸ τὴν Χίον δὲ κατήγετο καὶ ὁ σοφὸς διδάσκαλος τοῦ Γένους Ἀδαμάντιος Κοραῆς.

Εἰς τὰ ΒΑ τῆς Χίου εὑρίσκονται αἱ μικραὶ νῆσοι Οἰνοῦσαι. Οἱ κάτοικοί των (2500) εἶναι καλοὶ ναυτικοί.

Εἰς τὰ ΒΔ τῆς Χίου εὑρίσκεται ἡ μικρὰ καὶ ἄγονος νῆσος Ψαρὰ μὲ 800 μόνον κατοίκους. Ἄλλοτε ὅμως τὰ Ψαρὰ εἶχον πολυάριθμον ναυτικὸν  καὶ  μὲ  αὐτὸ  ἠγωνίσθησαν  κατὰ  τὸ  1821,  ὅπως  ἡ  Ὕδρα καὶ αἱ Σπέτσαι, διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ πυρπολητὴς Κανάρης ἦτο Ψαριανός.