Χάιζενμπεργκ Βέρνερ

Werner Heisenberg (1901 - 1976)

Γεννήθηκε στο Βύρτσμπουργκ και πέθανε στο Μόναχο. Σπούδασε από το 1920 Θεωρητική Φυσική στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Μπήκε στο πνεύμα της κβαντικής Φυσικής, η οποία απετελείτο τότε από ασύνδετα θεωρήματα, τόσο γρήγορα, ώστε μετά από μερικούς μήνες έδωσε λύσεις σε σημαντικά προβλήματα (π.χ. φαινόμενο Zeeman). Επειδή απαιτείτο μία ελάχιστη σπουδή έξι εξαμήνων, μπόρεσε ο Χάιζενμπεργκ μόλις το 1923 να ανακηρυχθεί διδάκτωρ. Το 1924 έγινε βοηθός του Μαξ Μπορν στο Γκαίτινγκεν. Σε προκαταρκτικές εργασίες τού Χάιζενμπεργκ στηρίχθηκαν οι Max Born και Pascual Jordan και διατύπωσαν τις αρχές «Goettinger Matrizenmechanik» που αποτελεί μία περιγραφή για την Κβαντική Μηχανική. Το 1927 διατύπωσε ο ίδιος ο Χάιζενμπεργκ την «αρχή της απροσδιοριστίας», μετά από στενή συνεργασία με τον Μπορ, η οποία αρχή έδινε μια τελείως νέα πραγματικότητα για το φυσικό κόσμο, όπως ότι κύμα και σωματίδιο είναι διαφορετικές θεωρήσεις του ίδιου πράγματος. Στη θέση της αιτιότητας της κλασικής Φυσικής, μπήκε η τυχαιότητα των γεγονότων.
Το 1932 βραβεύτηκαν οι εργασίες του Χάιζενμπεργκ στην κβαντική Μηχανική με το Νόμπελ της Φυσικής. Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης των περιφερόμενων ηλεκτρονίων του ατόμου και την ανακάλυψη τού ουδετερονίου από τον Τσάτβικ, μελέτησε ο Χάιζενμπεργκ τον ατομικό πυρήνα και εξήΓησε τη συγκρότησή του από πρωτόνια και ουδετερόνια.
Ήδη το 1927 έγινε ο Χάιζενμπεργκ καθηγητής της Θεωρητικής Φυσικής στη Λειψία, σε ηλικία 26 ετών. Όταν επρόκειτο να πληρωθεί η έδρα Θεωρητικής Φυσικής του Ζόμερφελντ το 1937 στο Μόναχο, ήταν προφανές ότι μόνο ο Χάιζενμπεργκ ήταν δυνατόν να την καταλάβει. Αυτή την επιλογή προσπάθησαν να παρεμποδίσουν οι ναζιστικοί κύκλοι για αρκετά χρόνια, επειδή ο Χάιζενμπεργκ είχε υποστηρίξει επιστημονικά πορίσματα που είχαν δημοσιεύσει οι «Εβραίοι» 'Αινστάιν και η συνεργάτις του Χαν,  Ίλσε Μάιτνερ. Το 1940 με την έναρξη του πολέμου αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν οι ναζί, επειδή οι γνώσεις του Χάιζενμπεργκ ήταν απαραίτητες για τις έρευνες στην πυρηνική Φυσική. Δεν είναι γνωστό με πόσο ζήλο εργάστηκε ο μεγάλος ερευνητής για την κατασκευή μιας «ναζιστικής» ατομικής βόμβας, πάντως δεν έδειξε ποτέ ότι επηρεάζονταν οι επιστημονικές εργασίες του από τις συνθήκες ζωής υπό το χιτλερικό καθεστώς, με συνθήκες παγκόσμιου πολέμου, με διωγμούς ή διαφυγές συναδέλφων του από τη Γερμανία κ.ά. 
Μετά τον πόλεμο συνέβαλε ο Χάιζενμεργκ σημαντικά στην επιστημονική ανόρθωση της Γερμανίας, στην οποία είχαν υποστεί καταστροφή τα πανεπιστημιακά εργαστηρία και είχαν αποψιλωθεί από τεράστιο αριθμό επιστημόνων στο εξωτερικό. Πέθανε σε ηλικία 75 ετών και άφησε επτά παιδιά.