ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ

  Ἡφαιστειακὰ ἱζήματα. Τόφφοι. Θηραϊκὴ γῆ.

 Εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἱζηματογενῶν πετρωμάτων περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἡφαιστειακὰ ἱζήματα. Τὸ ὑλικὸν τῶν ἱζημάτων αὐτῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ  τὰ  διάφορα  στερεὰ  ἀναβλήματα,  τὰ  ὁποῖα  ἐκτινάσσονται  ἐκ τῶν  ἡφαιστείων  κατὰ  τὰς  περιόδους  τοῦ  παροξυσμοῦ  των  καὶ ἐπαναπίπτουν  ἐπὶ  τοῦ  ἐδάφους  πέριξ  τοῦ  ἡφαιστείου  ἢ  εἰς  τὴν γειτονίαν  του.  Τὰ  ἡφαίστεια  αὐτὰ  ἀναβλήματα  διακρίνονται,  ἐφ’ ὅσον  παραμένουν  ἀσύνδετα  μεταξύ  των,  ἀναλόγως  τοῦ  μεγέθους των   εἰς   ἡφαιστείους   ὄγκους,   ἡφαίστεια   λιθάρια,   ἡφαιστείαν ἄμμον  καὶ  ἡφαιστείαν  σποδὸν  ἢ  τέφραν.  Συμπαγῆ  ἡφαιστειακὰ ἱζηματογενῆ πετρώματα εἶναι οἱ ἡφαίστειοι τόφφοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡφαίστεια  ἀναβλήματα  (λιθάρια,  ἄμμος  ἢ  σποδὸς)  συνδεδεμένα δι’  ὀρυκτῆς  συνδετικῆς  ὕλης.  Ἐν  Ἑλλάδι  τόφφοι  συναντῶνται  εἰς τὰς  περιοχὰς  λειτουργίας  ἡφαιστείων.  Γνωστὸς  εἶναι  ὁ  τόφφος Πουρὶ  τῆς  Κιμώλου,  ὁ  ὁποῖος  χρησιμοποιεῖται  κατὰ  μεγάλα ποσὰ εἰς γωνιολίθους (τὰ κοινῶς γλυφάρια). Τόφφοι κισσηρώδεις εὑρίσκονται  καὶ  εἰς  τὴν  Νίσυρον,  ἰδίως  εἰς  τὴν  νησῖδα  Γυαλί, ὁπόθεν γίνεται ἐξαγωγὴ.

Ἄλλο ἑλληνικὸν ἡφαιστειακὸν ἱζηματογενές πέτρωμα εἶναι ἡ θηραϊκὴ γῆ, ἡ ὁποία εἶναι ἡφαιστεία σποδὸς καὶ ἄμμος ἐκτιναχθεῖσα κατὰ   τὴν   προϊστορικὴν   μεγάλην   παροξυσμικὴν   ἔκρηξιν   τοῦ ἡφαιστείου  τῆς  Σαντορίνης.  Εὑρίσκεται  κατὰ  στρώματα  εἰς  τὴν Θὴραν,  Θηρασίαν  καὶ  Ἀσπρονῆσι  ὡς  ἐπίσης  καὶ  εἰς  τὰς  νὴσους Νίσυρον  καὶ  Γυαλί.  Χρησιμοποιεῖται  ὡς  ὑλικὸν  δομῆς  τόσον  εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅσον καὶ τὴν ἀλλοδαπήν, ὅπου ἐξάγεται κατὰ μεγάλα ποσά. Κατὰ τὴν ἑξαετίαν 1957 - 1962 παρήχθησαν 808,200 τόν. θηραϊκῆς γῆς.