ΧΘΟΝΟΓΡΑΦΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Α΄. ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΑ – ΠΕΤΡΟΓΕΝΕΣΙΣ

  Τὰ  ὑλικὰ  τοῦ  στερεοῦ  φλοιοῦ  τῆς  Γῆς.

 Ἔδαφος,  ὑπέδαφος. Πετρώματα. Ὀρυκτὰ καὶ μεταλλεύματα.

Ὁ  γήϊνος  φλοιὸς  καλύπτεται  σχεδὸν  παντοῦ  ἀπὸ  λεπτὸν στρῶμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ χῶμα καὶ φυτικὴν γῆν.

Τὸ ἐπιφανειακὸν τοῦτο στρῶμα καλεῖται ἔδαφος (εἰκ. 6). Ἐπ’ αὐτοῦ ἀναπτύσσονται  τὰ  φυτά.  Κάτωθεν  τοῦ  ἐδάφους  ὑπάρχουν  ὑλικὰ

λίαν διάφορα κατὰ τὸ χρῶμα, τὴν σύστασιν καὶ τὴν σκληρότητα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ ὑπέδαφος.

Τὰ ὑλικὰ ταῦτα παρουσιάζουν πολλάκις τοὺς αὐτοὺς χαρακτῆρας εἰς ἐκτάσεις κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον μεγάλας καὶ τότε λέγονται πετρώματα. Τοιαῦτα πετρώματα βλέπομεν παντοῦ. Εἰς τὰς πλευρὰς λόφου  π.χ.  ἢ  εἰς  τὰ  σημεῖα  ἐκεῖνα,  εἰς  τὰ  ὁποῖα  δὲν  ὑπάρχει  τὸ στρῶμα  τοῦ  ἐδάφους  ἢ  εἰς  τὰς  πλευρὰς  ἀποκρήμνου  χαράδρας  ἢ ὄρους  εἰς  τὸ  ὁποῖον  Ἔχει  διανοιγῆ  κοινὴ  ὁδὸς  ἢ  σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ἢ εἰς τὰς πλευρὰς λατομείου καὶ ἀλλαχοῦ.

Μὲ τὴν λέξιν πέτρωμα δὲν ἐννοοῦμεν πάντοτε, ὅπως θὰ ἐνόμιζε κανείς,  ὑλικὸν  σκληρόν,  ὅπως  π.χ.  ὁ  γρανίτης,  ὁ  ὁποῖος  εἶναι σκληρὸν πέτρωμα, καθ’ ὅσον ὑπάρχουν καὶ πετρώματα μαλακὰ καὶ εὔθραυστα, ὅπως ἡ ἄργιλος, ἡ γύψος ἢ καὶ ὑγρά, ὅπως τὸ ὕδωρ κ.λ.

Τὰ πετρώματα ἐν γένει σχηματίζονται ἀπὸ ὑλικὰ φυσικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν  σταθερὰν  καὶ  ὡρισμένην  χημικὴν  σύστασιν  καὶ  λέγονται ὀρυκτά,  ὅπως  ὁ  ἀσβεστίτης,  ὁ  αὐτοφυὴς  χαλκός,  ὁ  χαλαζίας  κ.ἄ. Τὰ πλεῖστα τῶν πετρωμάτων ἀποτελοῦνται ἀπὸ περισσότερα τοῦ ἑνὸς ὁρυκτὰ καὶ λέγονται ἀνομοιομερῆ ἢ σύνθετα, π.χ. ὁ γρανίτης.

Εἶναι ὅμως καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα συνίστανται ἐξ ἑνὸς μόνον ὀρυκτοῦ καὶ  λέγονται  ὁμοιομερῆ  ἢ  ἁπλᾶ,  ὅπως  ὁ  ἀσβεστόλιθος,  ἡ  γύψος, τὸ  ἅλας  κ.ἄ.  Τὰ  ὀρυκτὰ  τέλος,  ἀπὸ  τὰ  ὁποῖα  ἐξάγομεν  χρήσιμα μέταλλα, λέγονται μεταλλεύματα, λ.χ. μετάλλευμα αἱματίτου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται σίδηρος, μετάλλευμα γαληνίτου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται μόλυβδος κ.ἄ.