Χομπς Θωμάς
Thomas Hobbes (1588 - 1679)
Γεννήθηκε στο Μπρίστολ και πέθανε στο Τσέστερφιλντ της Αγγλίας. Σπούδασε στο Magdalen College της Οξφόρδης και είχε επαφές με τον Bacon. Στα ταξίδια του στην Ευρώπη γνώρισε τον Γαλιλαίο και άλλα σημαντικά πρόσωπα της εποχής. Ο Χομπς άρχισε αργά τις φιλοσοφικές μελέτες του και θεωρούσε, μαζί με τους Γαλιλαίο και Καρτέσιο τη γεωμετρική μέθοδο ως μοναδική που μπορούσε να οδηγήσει στη γνώση. Θεωρούσε τη Λογική ως την επιστήμη των μεθόδων για διαφοροποίηση τους σφάλματος από την αλήθεια. Στα θέματα Λογικής ήταν ο Χομπς οπαδός των στοϊκών. Θεωρούσε τη σκέψη συνένωση και διαχωρισμό ονομάτων. Η πρόσθεση και η αφαίρεση μπορεί να οριστεί κατά τον Χομπς, για μεγέθη και αντικείμενα, αλλά επίσης για έννοιες (ονόματα), σχέσεις, προτάσεις και λέξεις. Η πρόσθεση δύο εννοιών δίνει ένα συμπέρασμα, η πρόσθεση δύο συμπερασμάτων δίνει ένα συλλογισμό και η πρόσθεση περισσότερων συλλογισμό δίνει μία απόδειξη κτλ.
Οι βασικές μεταφυσικές έννοιες του Χομπς προέρχονται από την Κινηματική και τη Μηχανική του Γαλιλαίου, τις οποίες μεταφέρει στις επιστήμες του ανθρώπου και τη Φιλοσοφία. Το σύμπαν με όλα του τα περιεχόμενα είναι ύλη σε συνεχή κίνηση. Αυτό ισχύει για όλα τα φαινόμενα και ιδιαίτερα για την κοινωνία. Ο Χομπς συμφωνεί με την άποψη του Καρτέσιου ότι ένα σώμα μπορεί μόνο τότε να επηρεάσει ένα άλλο, εφόσον μεταφέρει σ' αυτό δια της επαφής την κίνησή του. Ο κόσμος που αντιλαμβανόμαστε αισθητικά είναι η επίδραση της κινούμενης ύλης στα αισθητήρια όργανα του ανθρώπου. Οι εντυπώσεις από τον κόσμο είναι λοιπόν υποκειμενικές. Ο Χομπς είναι επίσης ντετερμινιστής. Όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο έχουν ένα αίτιο, το οποίο κάνει αναγκαίο αυτό που συμβαίνει. Υπάρχει μόνο μία κατηγορία αιτίων, αυτά που προκαλούν αποτελέσματα.
Ο Χομπς παεουσίασε την πολιτική φιλοσοφία του στο έργο «Leviathan» (1651). Σ' αυτό επιχειρηματολογεί με ένα λογικό πείραμα για να καταλήξει στην αναγκαιότητα μιας απόλυτης, αδιαίρετης εξουσίας (μονάρχης).Ο Χομπς καλεί τον αναγνώστη να σκεφτεί, τί θα συνέβαινε, αν διαλυόταν η κεντρική πολιτική εξουσία. Εφόσον δεν υπάρχει μονάρχης, θα πέρναγαν οι άνθρωποι σε μια κατάσταση κοινωνικής παράλυσης, στην οποία όλοι θα πολέμαγαν εναντίον όλων (homo homini lupus). Κι αυτό, επειδή οι άνθρωποι είναι εγωιστές και ωθούνται από το ένστικρο αυτοσυντηρήσεως.
Είναι δυνατόν να διατυπωθεί μια σειρά από νόμους, από τους οποίους κανονίζεται η ζωή των ανθρώπων, εφόσον είναι στη φυσική τους κατάσταση λογικοί, που σημαίνει, εφόσον ενεργούν σύμφωνα με το καλώς εννοούμενο συμφέρον τους. Αυτή η σειρά από νόμους είναι το φυσικό δίκαιο, απέναντι στο οποίο όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και το οποίο επιβάλλεται από την κεντρική εξουσία (μονάρχης) και εξασφαλίζεται έτσι ότι οι άνθρωποι δεν πολεμούν όλοι με όλους. Εφόσον μια ομάδα ανθρώπων βρίσκεται στη φυσική κατάσταση, είναι λογικό να αποφασιστεί η τήρηση ενός κοινωνικού συμβόλαιου, του οποίου την εφαρμογή θα επιβλέπει ο μονάρχης.
Οι βασικές μεταφυσικές έννοιες του Χομπς προέρχονται από την Κινηματική και τη Μηχανική του Γαλιλαίου, τις οποίες μεταφέρει στις επιστήμες του ανθρώπου και τη Φιλοσοφία. Το σύμπαν με όλα του τα περιεχόμενα είναι ύλη σε συνεχή κίνηση. Αυτό ισχύει για όλα τα φαινόμενα και ιδιαίτερα για την κοινωνία. Ο Χομπς συμφωνεί με την άποψη του Καρτέσιου ότι ένα σώμα μπορεί μόνο τότε να επηρεάσει ένα άλλο, εφόσον μεταφέρει σ' αυτό δια της επαφής την κίνησή του. Ο κόσμος που αντιλαμβανόμαστε αισθητικά είναι η επίδραση της κινούμενης ύλης στα αισθητήρια όργανα του ανθρώπου. Οι εντυπώσεις από τον κόσμο είναι λοιπόν υποκειμενικές. Ο Χομπς είναι επίσης ντετερμινιστής. Όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο έχουν ένα αίτιο, το οποίο κάνει αναγκαίο αυτό που συμβαίνει. Υπάρχει μόνο μία κατηγορία αιτίων, αυτά που προκαλούν αποτελέσματα.
Ο Χομπς παεουσίασε την πολιτική φιλοσοφία του στο έργο «Leviathan» (1651). Σ' αυτό επιχειρηματολογεί με ένα λογικό πείραμα για να καταλήξει στην αναγκαιότητα μιας απόλυτης, αδιαίρετης εξουσίας (μονάρχης).Ο Χομπς καλεί τον αναγνώστη να σκεφτεί, τί θα συνέβαινε, αν διαλυόταν η κεντρική πολιτική εξουσία. Εφόσον δεν υπάρχει μονάρχης, θα πέρναγαν οι άνθρωποι σε μια κατάσταση κοινωνικής παράλυσης, στην οποία όλοι θα πολέμαγαν εναντίον όλων (homo homini lupus). Κι αυτό, επειδή οι άνθρωποι είναι εγωιστές και ωθούνται από το ένστικρο αυτοσυντηρήσεως.
Είναι δυνατόν να διατυπωθεί μια σειρά από νόμους, από τους οποίους κανονίζεται η ζωή των ανθρώπων, εφόσον είναι στη φυσική τους κατάσταση λογικοί, που σημαίνει, εφόσον ενεργούν σύμφωνα με το καλώς εννοούμενο συμφέρον τους. Αυτή η σειρά από νόμους είναι το φυσικό δίκαιο, απέναντι στο οποίο όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και το οποίο επιβάλλεται από την κεντρική εξουσία (μονάρχης) και εξασφαλίζεται έτσι ότι οι άνθρωποι δεν πολεμούν όλοι με όλους. Εφόσον μια ομάδα ανθρώπων βρίσκεται στη φυσική κατάσταση, είναι λογικό να αποφασιστεί η τήρηση ενός κοινωνικού συμβόλαιου, του οποίου την εφαρμογή θα επιβλέπει ο μονάρχης.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου