Χιουμ Δαυίδ

David Hume (1711 - 1776)

Γεννήθηκε και πέθανε στο Εδιμβούργο της Σκωτίας. Ήταν γιος ενός εύπορου ευγενούς και είχε εκτεταμένη παιδεία. Σπούδασε νομικά στα χρόνια 1723-25, αλλά διέκοψε αυτές τις σπουδές και παρακολούθησε μαθήματα Φιλοσοφίας. Εργάστηκε για ένα διάστημα ως λογιστής και στα έτη 1734-37 βρέθηκε στη Γαλλία για να μελετήσει τα κοινωνικά προβλήματα. Τη μελέτη αυτή συνέχισε και μετά την επιστροφή του στη Σκωτία. Το 1739 κυκλοφόρησε δύο βιβλία του «A Treatise of Human Nature», τα οποία δεν έτυχαν προσοχής και το 1740 το τρίτο «Of Morals». Αυτή την εποχή γνωρίστηκε ο Χιουμ με τον 'Ανταμ Σμιθ και στα έτη 1741-42 κυκλοφόρησαν τα «Ηθικοπολιτικά Δοκίμια», με τα οποία έγινε ευρύτερα γνωστός. Εκκλησιαστικοί κύκλοι της πατρίδας του εμπόδισαν το διορισμό του Χιουμ σε θέση καθηγητή στο Πανεπιστήμιο, λόγω του σκεπτικισμού και της ανεκτικότητας που χαρακτήριζε η φιλοσοφία του.  Το 1746 βρέθηκε ο Χιουμ επαγγελματικά στη Βιέννη και στο Τορίνο. Το 1748 κυκλοφόρησε το κύριο έργο του Χιουμ «Enquiry Concerning Human Understanding». με το βιβλίο του «An Enquiry concerning the Principles of Moral» που κυκλοφόρησε το 1751 εξέθεσε ο Χιουμ τις αντιλήψεις του για την Ηθική. Στα έτη 1752-57 εργάστηκε ως βιβλιοθηκονόμος στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου και το 1752 άρχισε τη συγγραφή ενός εκτεταμένου ιστορικού έργου με τίτλο «The History of Great Britain», το οποίο ολοκλήρωσε μετά από μια δεκαετία. Στα έτη 1763-66 βρέθηκε υπάλληλος της αγγλικής πρεσβείας στο Παρίσι, όπου συσχετίστηκε με τους Ντιντερό, ντ' Αλαμπέρτ, Ρουσώ κ.ά. Το 1769 επέστρεψε στην Αγγλία και εργάστηκε ως ιδιωτικός δάσκαλος μέχρι το θάνατό του. Το έργο του «Διάλογοι για τη φυσική Θρησκεία» κυκλοφόρησε μετά θάνατον το έτος 1779.
Ο Χιουμ αντιπροσωπεύει τη φιλοσοφία της «απλής λογικής». Τοποθετείται ενάντια σε κάθε μεταφυσική, την οποία θεωρεί πηγή σφαλμάτων και παρανοήσεων, επειδή αποξενώνει τον άνθρωπο από τις πραγματικές ανάγκες του, αναζητώντας κάποιες θεμελιώδεις αρχές. Ο Χιουμ εκπροσώπησε ένα ακραίο εμπειρισμό και θεμελίωσε το σύγχρονο θετικισμό. Συγκεκριμένα, είναι ο πρώτος που τολμάει να δηλώσει ξεκάθαρα ότι αυτό που υποθέτουμε ότι υφίσταται έξω από εμάς, ο περιβάλλων κόσμος, δεν είναι τίποτε άλλο από ένα φάντασμα ή στην καλύτερη περίπτωση μια υπόθεση εργασίας, μια παραδοχή. Τα μόνα πράγματα, για τα οποία μπορεί να αποκτήσει γνώση ο άνθρωπος είναι οι εμπειρίες του. Οι εμπειρίες αυτές εγγράφονται εντός του υπό την μορφή εντυπώσεων, οι οποίες εντυπώσεις παράγουν τις ιδέες. Μια ιδέα είναι μια εντύπωση που έρχεται στο νου του ανθρώπου, όταν απουσιάζει το ερέθισμα που είχε δημιουργήσει την αρχική εντύπωση. 
Ο Χιουμ απορρίπτει κάθε θρησκεία και αποδίδει την ύπαρξή τους στο φόβο και σε απροσδιόριστες ελπίδες των ανθρώπων. Απορρίπτει κάθε μορφής «θαύματα» γιατί αντιβαίνουν στην εμπειρία και θεωρεί επίσης της ορθολογικές αποδείξεις περί μη υπάρξεως του θεού εσφαλμένες. Είναι δηλαδή ένας αγνωστικιστής. Απαιτεί όμως ανεκτικότητα απέναντι σε κάθε πίστη των άλλων ανθρώπων.
Στην πολιτική θεωρία του απορρίπτει ο Χιουμ την αντίληψη του κοινωνικού συμβολαίου και την τήρησή του από το μονάρχη και υποστηρίζει το διαχωρισμό των εξουσιών. Στις οικονομικές αντιλήψεις του είναι πρόδρομος της θεωρίας του ελεύθερου εμπορίου του Σμιθ και του Ρικάρντο. Το εμπόριο υποβοηθάει την ανάπτυξη της γεωργίας και της χειρονακτικής παραγωγής, με τη βελτίωση των οποίων αυξάνει η δύναμη του κράτους.