Πιζάρο Φρανσίσκο

Pizarro Francisco (~1475 - 1541) Γεννήθηκε στο  Τρουχίλιο της Ισπανίας και πέθανε στη Λίμα του Περού. Ήταν εξώγαμο τέκνο ενός Ισπανού αξιωματικού και άρχισε περί το 1510 να συμμετέχει σε διάφορες εκστρατείες στην Κεντρική Αμερική. Ανήκε στην ομάδα του Μπαλμπόα,  ο οποίος, αναζητώντας κάποια πόλη των Ινδιών,  ανακάλυψε χωρίς να το αντιληφθεί τον Ειρινικό Ωκεανό και δήλωσε απογοητευμένος «Θάλασσα, μόνο θάλασσα!». Ο Πιζάρο πραγματοποίησε με δική του πρωτοβουλία ριψοκίνδυνες αποστολές και έφτασε μέχρι το βασίλειο των Ίνκας στο σημερινό Περού. Μετά από αίτημά του, πήρε το 1529 από τον Κάρολο Ε' την εντολή να καταλάβει τη χώρα και την υπόσχεση ότι θα ανακυρηχθεί αντιβασιλέας των εδαφών που θα καταλάβει.  Το 1531 ξεκίνησε ο Πιζάρο με 180 άνδρες και έφτασε στο Περού, όπου έγινε φιλικά δεκτός από τους Ίνκας και το βασιλιά τους Αταχουάλπα (~1500-1533). Οι φιλοξενούμενοι συνέλαβαν όμως τον βασιλιά και το 1533 τον εκτέλεσαν, μαζί με 2.000 συμπατριώτες του, παρά την καταβολή τεράστιων ποσοτήτων χρυσού από τους ιθαγενείς για την απελευθέρωσή τους. Η επανάσταση των Ίνκας που επακολούθησε οδήγησε σε σκληρές πολεμικές συγκρούσεις, τις οποίες αντιμετώπισε ο Πιζάρο με ισπανικό στρατό υπό τον στρατιωτικό Diego de Almagro και τον ιερωμένο Fernando de Luque. Οι ιερωμένοι συνέβαλαν με το στρατό στον «εκπολιτισμό» και τον «εκχριστιανισμό» των βαρβάρων.
Σύντομα, μετά την υποδούλωση των Ίνκας, προέκυψαν έριδες μεταξύ των Ισπανών ηγετών για τη μοιρασιά της εξουσίας και των θησαυρών, οι οποίες εξελίχθηκαν σε εμφύλιο πόλεμο. Ο Πιζάρο κατάφερε να εκτελέσει το 1538 τον Αλμάγκρο, αφού τον συνέλαβε στη μάχη της Σαλίνας και τον φυλάκισε. Το 1541 εκδικήθηκαν οι στρατιώτες του Αλμάγκρο και δολοφόνησαν τον Πιζάρο στη Λίμα, κατά τη διάρκεια ενός δείπνου. Στην Ισπανία προβάλλεται ο Πιζάρο ως σημαντικός «εκπολιτιστής βαρβάρων», στη Νότια Αμερική αποφεύγεται κατά το δυνατόν αναφορά στο όνομά του.