Τζίλμπερτ Ουίλιαμ

Gilbert William (1544 - 1603)

Γεννήθηκε στο Colchester (Essex) και πέθανε στο Λονδίνο. Σπούδασε μέχρι το 1569 στο Cambridge, ενώ για τα επόμενα χρόνια δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες. Πιθανόν να απέκτησε τον τίτλο του Doctor medicus στην Ιταλία, η οποία διέθετε και τις καλύτερες ιατρικές σχολές εκείνης της εποχής. Στα μέσα της δεκαετίας του 1560 εργάστηκε ως γιατρός στο Λονδίνο. Σύντομα έγινε μέλος του Royal College of Physicians, το οποίο ιδρύθηκε το 1518 για συμπληρωματικές ιατρικές σπουδές των αποφοίτων των πανεπιστημίων Oxford και Cambridge  Από το 1581 ήταν ο Τζίλμπερτ ταμίας και από το 1599 πρόεδρος αυτού του Ινστιτούτου. Το 1601 έγινε προσωπικός γιατρός της βασίλισας Ελισάβετ Α' και, μετά το θάνατό της, του διαδόχου της James Α'.  Παράλληλα με την εξάσκηση της Ιατρικής μελέτησε ο Τζίλμπερτ τα μαγνητικά φαινόμενα και δημοσίευσε το έτος 1600 το βιβλίο που τον έκανε διάσημο «De Magnete» (=περί του μαγνήτη). Ο ηλεκτρισμός αναφέρεται σ’ αυτό το βιβλίο μόνο για να διαφοροποιηθεί από το μαγνητισμό. Με αυτό το βιβλίο αρχίζει η νέα εποχή του Ηλεκτρομαγνητισμού, σε αντιδιαστολή με δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις του παρελθόντος. Ο Τζίλμπερτ ανακάλυψε κι άλλα υλικά, εκτός από το ήλεκτρο, που αποκτούσαν ελκτικές ή απωστικές ιδιότητες με την τριβή και τα ονόμασε ηλεκτρικά υλικά, τη δε δύναμη ονόμασε ηλεκτρική. Όσα υλικά δεν αποκτούσαν τέτοιες ιδιότητες, π.χ. τα μέταλλα, ονομάστηκαν αντιηλεκτρικά υλικά. Σήμερα ονομάζουμε τα υλικά αυτά που δεν ηλεκτρίζονται, αγωγούς και τα άλλα μονωτικά υλικά.
Πέρα από αυτά, ο Τζίλμπερτ είχε αναμιχθεί στις επιστημονικές συζητήσεις για τη βαρυτική δύναμη. Υπεστήριζε δε ότι η έλξη μεταξύ των ουράνιων σωμάτων προερχόταν από τη μαγνητική έλξη, η οποία είναι ανάλογη προς την ποσότητα (μάζα) του σώματος. Συγκεκριμένα η γαία που όριζε ο Αριστοτέλης, δεν ήταν το χώμα που πατάμε, αλλά ένα εσωτερικό στρώμα με μαγνητικές ιδιότητες, ένας τεράστιος μαγνητίτης λίθος, ο οποίος προσδίδει στη Γη τις μαγνητικές της ιδιότητες.  Οι μεταγενλεστεροι φυσιοδίφες Γαλιλαίος, Κέπλερ, Καρτέσιος, Μπόυλ, Νεύτων κ.ά. γνώριζαν πολύ καλά το έργο του Τζίλμπερτ και έκαναν στα έργα τους συχνά παραπομπές σ' αυτό.
Ο σημαντικός αυτός ερευνητής δεν παντρεύτηκε ποτέ και κληροδότησε όλα του τα υπάρχοντα, κυρίως βιβλία, συλλογές μεταλλευμάτων και επιστημονικά όργανα στο Ιατρικό Ινστιτούτο. Όλα αυτά κάηκαν όμως στη μεγάλη πυρκαγιά του 1666.