Αύγουστε, καλέ μου μήνα. Να’σουν δυο φορές το χρόνο!..

 

…

 

Αύγουστε, καλέ μου μήνα. Να’σουν δυο φορές το χρόνο!..

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Θ. ΥΦΑΝΤΗΣ

Ο λαός μας εύχεται ο μήνας Αύγουστος να ήταν δυο φορές το χρόνο. Είναι ο «καλός μήνας», ο μήνας της ανάπαυλας, της ξεγνοιασιάς και των αποδράσεων και την καθημερινή βιοπάλη. Έγινε παράδοση, έθιμο, ο Αύγουστος να είναι ο κατεξοχήν μήνας των διακοπών και της επιστροφής των ξενιτεμένων στα πατρογονικά χώματα. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά σήμερα οι άνθρωποι σπεύδουν να ξεφύγουν για λίγες μέρες  από τον ορυμαγδό των  τηλεοπτικών εκπομπών  (ειδήσεις τις λένε) για την οικονομική  κρίση,  από  την  «επικείμενη  πτώχευση», από το άγχος και την ψυχική κόπωση.
Είναι γνωστό ότι η ελληνική οικογένεια πάντοτε διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με τις πατρογονικές εστίες και τα, από αιώνων, κληρονομημένα πατροπαράδοτα. Οι μεταβιβάσεις των παραδοσιακών αυτών στοιχείων από γενιά σε γενιά, έχει δυνατούς αρμούς και η μεταβίβασή τους στις επερχόμενες γενιές συνεχής και ακατάπαυστη, χωρίς διακοπή.
Οι ταξιδεμένοι, απόδημους τους λέμε σήμερα, τέτοιες μέρες βρίσκουν την ευκαιρία να ξεφύγουν από τα βάσανα της ξενιτιάς και να επιστρέψουν, να επισκεφτούν τις ιδιαίτερες αγαπημένες πατρίδες, τα χωριά, τις γενέτειρες της καταγωγής τους.
Αποδημητικά πουλιά που ζουν και εργάζονται τους χειμώνες σε ξένους τόπους και επανέρχονται τον Αύγουστο στη γενέτειρα. Στα σπίτια τους, τους περιμένουν με δάκρυα και ανοιχτές αγκαλιές οι γερο-παππούδες και οι γιαγιάδες, φύλακες του κληρονομημένου τόπου τους, θεματοφύλακες και στυλοβάτες των γονικών παραδόσεων, τις οποίες πασχίζουν να μεταφέρουν και να μεταδώσουν στα παιδιά και εγγόνια τους. Εκεί στους γυμνούς και λειψούς τόπους της ελληνικής γης βρίσκουν το νόημα και τη χαρά της ζωής. Περιμένουν με υπομονή τα παιδιά και εγγόνια τους για να ξαναζωντανέψουν τα χωριά από χαρούμενες παιδικές φωνές, να πλημμυρίσει το μεσοχώρι από νέους και νέες και να δώσει ζωή με τα αξεπέραστα τραγούδια μας και τους λεβέντικους χορούς μας.
Θα σμίξουν με την ευχή «καλώς ανταμώσαμε» συγγενείς και φίλοι, θα σταυρώσουν το πατρικό σπίτι, θα καθίσουν σταυρωτά στον οντά και θα αρχίσουν οι αναπολήσεις και οι αναμνήσεις από τα «παλιά».
Καημοί και προσδοκίες, παραδοσιακά έθιμα και τραγούδια του τόπου σε μια αξεδιάλυτη συνέχεια και συνέπεια, δίνουν τον τόνο της ευφρόσυνης ώρας, σημαδεύουν χαρές και ευφροσύνες και σηματοδοτούν τη συνέχιση της βιοπάλης.
Είναι οι σύγχρονοι Οδυσσείς, οι οποίοι, σε μια αέναη ανακύκλωση της ζωής, οδηγημένοι από κάποια εσωτερική ανάγκη, επανέρχονται στο γενέθλιο τόπο και παίρνουν δυνάμεις για να συνεχίσουν τον αγώνα της ζωής.
Παρόρμηση της καρδιάς τους ξαναφέρνουν να ζήσουν την απλή, την απέριττη, αλλά και τη βαθιά αληθινή ζωή της υπαίθρου, μακριά από συνωστισμούς, από παραγκωνισμούς, από κοινωνικές, επαγγελματικές και άλλες υποχρεώσεις, χωρίς φροντίδες, χωρίς το κυνήγι του άπιαστου κέρδους και χωρίς τους φρενήρεις και αδυσώπητους ρυθμούς των μεγαλοπόλεων.
Ανακούφιση το περπάτημα στα χορταριασμένα γκαλντερίμια του χωριού, στα στενοσόκακα και πορεία στα γραφικά μονοπάτια των ορεινών και δύσβατων περιοχών μας. Χαρά και ψυχικό αλάφρωμα να ανάψουν ένα κερί στα ξεχασμένα ξωκλήσια του Άι-Λια, του Άι-Γιώργη, μ’ ένα λόγο να αναβαπτιστούν στις κρυμμένες ομορφιές του τόπου τους.
Ασφαλώς, μέσα μας κάτι έχει μείνει που μας γοητεύει και μας συγκινεί από τα τοπικά, τα χωριανικά γιορτάσια και από άλλες μικροχαρές και ευχαριστήσεις, τις οποίες μόνο στα χωριά μπορούμε να τις γλεντούμε και να τις χαρούμε. Σ’ αυτές τις χωριανικές γιορτές, στα τοπικά πανηγύρια και στις άλλες εκδηλώσεις, βρίσκει κανείς βαθιά γαλήνη και απόλυτη συμφιλίωση με τον κόσμο και τον Θεό.
Εκείνο, όμως, που οφείλουμε να υπενθυμίσουμε (το γράφομε συχνά όταν μας δίνετε ευκαιρία) είναι το εξής σημαντικό για τα χωριά μας, που χρόνο με το χρόνο φθίνουν και ερημώνονται: Η ολιγοήμερη, έστω, επιστροφή, η επίσκεψη καλύτερα, στα χωριά μας να μην εξαντλείται μόνο σε φολκλορικές παραγωγές και εκδηλώσεις χωρίς βάθος και ουσία, οι οποίες, δυστυχώς, όσο και αν φαινομενικά μας τέρπουν και τις θεωρούμε σπουδαίες, υποκαθιστούν ιστορικές μνήμες και υποβαθμίζουν πολύτιμο τοπικό πολιτισμό σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.
Η ικανοποίηση έγκειται στις μικροχαρές της ζωής, τις οποίες μπορούμε να τις βρούμε μακριά από τα πολύβοα αστικά κέντρα, μακριά από τα πρότυπα μιας ζωής καταθλιπτικής και αγχώδους.
Εκεί, στους γυμνούς και κακοτράχαλους τόπους, βαραίνει η κληρονομιά, ζωντανεύουν οι αναμνήσεις και ψαχουλευτά ψάχνουμε τον πολιτισμό μας, που λίγο πολύ αρχίζει να ξεφτίζει και να θυμώνει, την ιστορική μας κληρονομιά και τις προγονικές μας ρίζες.
Οι καλοκαιρινές, οι Αυγουστιάτικες αποδράσεις από τον φόρτο της καθημερινής ρουτίνας είναι ευκαιρία για τον καθένα μας να αναρωτηθούμε τι προσφέραμε εμείς για να κρατηθεί ζωντανός αυτός ο τόπος. Οι προσωπικές ευαισθησίες επιβάλλουν να μην περιορίζουμε την παρουσία μας μόνο σε κριτική για τις ευθύνες της Πολιτείας και των συλλογικών φορέων, αλλά να προχωρήσουμε σε μια ειλικρινή αυτοκριτική για την δική μας προσφορά, ώστε ο τόπος να βγει από την αφάνεια και το μαρασμό.