Η ελληνική κρίση μέσα από 18 ερωτοαπαντήσεις
- Σάββατο, 04 Ιουλίου 2015
Τη χαρτογράφηση της ελληνικής κρίσης από αρχή μέχρι και το αυριανό κρίσιμο δημοψήφισμα κάνει σε άρθρο της η εφημερίδα Washington Post που τιτλοφορείται 18 δεδομένα για την Ελλάδα και την κρίση.
1) Πως η Ελλάδα έφτασε σε αυτή την κατάσταση;
Η Ελλάδα από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι τον τελευταίο χρόνο δαπανούσε περισσότερα από όσα εισέπραττε από φόρους. Εξαιτίας αυτής της τρύπας των ελλειμμάτων που συνεχώς μεγάλωνε η χώρα προχωρούσε σε δανεισμό για να καλύψει τις ανάγκες της και το χρέος συνέχεια αυξανόταν.
Το φθινόπωρο του 2009 η νέα κυβέρνηση ανέφερε ότι το έλλειμμα ήταν 13.6% καθώς και ότι τα ελλείμματα το 2007 και το 2006 ήταν μεγαλύτερα από ό,τι είχε αρχικά αναφερθεί στις αρμόδιες Αρχές. Αυτό δημιούργησε ένα κύμα αμφιβολίας για το αν θα αποπληρώσει το χρέος της με αποτέλεσμα το κόστος δανεισμού να εκτοξευθεί και η χώρα να αναζητεί τρόπους να ξεφύγει από το φαύλο αυτό κύκλο.
2) Δεν πήρε βοήθεια η Ελλάδα το 2010;
Μέχρι την άνοιξη του 2010 το πρόβλημα του χρέους έγινε δυσβάστακτο πυροδοτώντας σενάρια για -, κάτι που έχει συμβεί σε τέσσερις περιπτώσεις από το 2010. Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους αφορούσε τράπεζες στη Γερμανία μια στη Γαλλία και αν η Ελλάδα δεν το αποπλήρωνε θα οδηγούσε σε μεγάλες απώλειες αυτές τις τράπεζες.
Τα περισσότερα χρήματα που δανείστηκε η Ελλάδα το 2010 πήγαν για να πληρωθούν οι υποχρεώσεις τους κατά των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών. Η βοήθεια βαφτίστηκε από τους πολιτικούς της Ευρώπης ως βοήθεια προς την Ελλάδα και η χρεοκοπία απεφεύχθη.
3) Γιατί απέτυχε αυτή η διάσωση;
Για να δικαιολογήσουν το νέο δανεισμό οι δανειστές έπρεπε να έχουν διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρχουν ελλείμματα και η χώρα θα έχει ανάπτυξη που θα της επιτρέπει να εξυπηρετεί το χρέος της. Το Μάιο του 2010 το ΔΝΤ υπό την ηγεσία του Ντομινίκ Στρος Καν συνέταξε έκθεση για τη ρεαλιστικότητα του σεναρίου.
Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι αν οι Ελλάδα προχωρούσε σε δραστικές μεταρρυθμίσεις θα μείωνε τα ελλείμματα και θα κατάφερνε να πετύχει ανάπτυξη που θα οδηγούσε στην εξυπηρέτηση του χρέους.
Το περιεχόμενο της έκθεσης κρίθηκε ελαττωματικό από το ίδιο το ΔΝΤ. Αν και το έλλειμμα μειώθηκε οι μεταρρυθμίσεις που θα οδηγούσαν σε ανάπτυξη δεν έγιναν με αποτέλεσμα η οικονομία να μπει σε ύφεση. Έτσι το χρέος δεν μειώθηκε.
4) Τι είναι η τρόικα και τι έχει να κάνει με την κρίση;
Το νέο δάνειο το 2010 προήλθε από δύο πηγές ένα ταμείο από τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις και το ΔΝΤ. Την εποπτεία είχαν οι υπουργοί Οικονομικών των κυβερνήσεων The bailout fund was overseen by the finance ministers of these. Επίσης βοήθεια μέσω δύο οδών προσέφερε στην Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πρώτον επέτρεψε σε τράπεζες στην Ελλάδα και αλλού να δανείζονται βάζοντας ομόλογα ως ενέχυρο. Δεύτερον, αγόρασε κάποια ελληνικά ομόλογα. Αυτό σήμαινε ότι όλοι αυτοί οι Οργανισμοί ήταν εκτεθειμένοι σε περίπτωση χρεοκοπίας. Για το λόγο αυτό είχαν εκπροσώπους τους οι οποίοι είχαν συχνές συναντήσεις με την ελληνική κυβέρνηση για να διαπιστώσουν ότι οι μεταρρυθμίσεις πραγματοποιούνταν. Η αρχική ονομασία ήταν τρόικα ενώ σήμερα αποκαλούνται Θεσμοί
5) Δεν δόθηκε βοήθεια στην Ελλάδα το 2012;
Στο τέλος του 2010 ήταν προφανές ότι το χρέος ήταν βιώσιμο. Έτσι ξεκίνησαν συνομιλίες για την απομείωση του χρέους. Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν προχώρησε στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις, η ύφεση συνεχίστηκε και ήταν προφανές ότι το σχέδιο του 2010 δεν ήταν αρκετό. Έτσι το Μάρτιο του 2012 συμφωνήθηκε ένα νέο πρόγραμμα και οι όροι αναθεωρήθηκαν.
Ήταν τότε που ο Μάριο Ντράγκι είπε την περίφημη φράση ότι «η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα κάνει ό,τι απαιτείται για να διατηρήσει το ευρώ. Πιστέψτε με θα είναι αρκετό»
6) Γιατί η Ελλάδα αντιμετωπίζει προβλήματα τώρα;
Όταν έγινε η δήλωση Ντάγκι συνέβησαν τρία πράγματα στην Ελλάδα. Έγινε σημαντική πρόοδος στη μείωση των ελλειμμάτων. Στα τέλη του 2014 η Ελλάδα δαπανούσε λιγότερα από όσα εισέπραττε αν και το έλλειμμα συνέχιζε να υπάρχει. Έτσι για πρώτη φορά από τότε που η Ελλάδα υιοθέτησε το ευρώ ήταν σε καλό δρόμο.
Δεύτερον οι οικονομία συνέχισε να είναι σε ύφεση για δύο ακόμη χρόνια καθώς οι μεταρρυθμίσεις δεν έφεραν την ανάπτυξη. Στα τέλη του 2014 φαίνονταν ότι αφού έφτασε στον πάτο η Ελλάδα θα άρχιζε να ανακάμπτει, γεγονός που κάνει πολλούς να αναρωτιούνται πως θα είχαν εξελιχθεί τα πράγματα αν δεν είναι γίνει η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού.
Τρίτον και σημαντικότερο οι πολίτες έχασαν την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση και στους δανειστές. Έτσι οι πολίτες εξέλεξαν νέα κυβέρνηση η οποία αποφάσισε να ακολουθήσει άλλο δρόμο από αυτό της προηγούμενης. Τον Ιανουάριο 2015 ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας επεδίωξε να ξεκινήσει νέο κύκλο διαπραγματεύσεων με τους δανειστές.
7) Τι ζητά η Ελληνική Κυβέρνηση;
Η κυβέρνηση ήθελε τρεις αλλαγές. Πρώτον ήθελε να αναστείλει κάποιες από τις περικοπές δαπανών. Δεύτερον, ήθελε να αλλάξει κάποιες από τις αποφάσεις της προηγούμενης κυβέρνησης που αφορούσαν τα έσοδα γεγονός που θα μεγάλωνε το έλλειμμα. Τέλος, ήθελε τη διαγραφή ενός μέρους του χρέους.
Αμέσως μετά από την ανάληψη της εξουσίας ο Τσίπρας ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τους δανειστές προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία με τους δανειστές να επιμένουν στην ίδια γραμμή κάνοντας μικρές παραχωρήσεις.
Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων ο Τσίπρας ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει δημοψήφισμα για την πρόταση των δανειστών στις 6 Ιουλίου.
8) Γιατί οι Θεσμοί διαφωνούν με τα αιτήματα της Ελληνικής Κυβέρνησης;
Οι αντιρρήσεις των δανειστών με της προτάσεις της Ελλάδας είναι διττές.
Πρώτο και κυριότερο χώρες όπως η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία εφάρμοσαν προγράμματα ανάλογα με αυτό της Ελλάδας. Συνεπώς αν υπάρξουν παραχωρήσεις στην Ελλάδα οι χώρες αυτές θα απαιτήσουν το ίδιο. Επίσης, οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών πιστεύουν ότι αν επιβραβευτεί η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ οι δικοί τους ψηφοφόροι θα στραφούν στις ανάλογες πολιτικές δυνάμεις.
Αν και η διάσωση της Ελλάδας δεν θα είχε κόστος για τους Ευρωπαίους δεν ισχύει το ίδιο με τα χρέη άλλων μεγαλύτερων χωρών όπως η Ιταλία και η Ισπανία.
Δεύτερον, ακόμη και στην περίπτωση που υπήρχε τρόπος να βοηθηθεί η Ελλάδα χωρίς να τεθεί προηγούμενο οι Ευρωπαίοι δεν εμπιστεύονται τους Έλληνες ότι θα κρατήσουν την υπόσχεσή τους. Το γεγονός ότι ο Τσίπρας ζήτησε δημοψήφισμα και ζητά από τους Έλληνες να ψηφίσουν όχι στην πρόταση των Θεσμών ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
Επίσης, οι Θεσμοί πιστεύουν ότι σε αντίθεση με το παρελθόν αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει δεν θα υπάρξει μετάδοση σε άλλες χώρες.
9) Γιατί ήταν σημαντικό το δάνειο του ΔΝΤ της 29 Ιουνίου που δεν πληρώθηκε;
Το ΔΝΤ δάνεισε την Ελλάδα το 2010 κάτι που δεν θα έκαναν οι ιδιώτες. Το έκανε με τη λογική ότι θα είναι το πρώτο που θα πληρωθεί.
Με την απόφαση η Ελλάδα να μην πληρώσει τα 1.55 δισ. € την έκανε παρία. Ο μόνος δρόμος για το ΔΝΤ είναι να συνεχίζει να ζητά την πληρωμή ανεξάρτητα αν η ανάλυση που οδήγησε στο δανεισμό αρχικά ήταν προβληματική.
10) Τι αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και γιατί η Ελλάδα έκλεισε τις τράπεζες;
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε ότι δεν μπορεί να δέχεται εγγυήσεις από τις ελληνικές τράπεζες με την εγγύηση της ελληνικής κυβέρνησης. Η ΕΚΤ ανησυχούσε ότι η Ελλάδα δεν θα τηρούσε τις υποχρεώσεις της και θα έμενε με εγγυήσεις που δεν θα μπορούσαν να καλύψουν τα δάνεια.
Ωστόσο η ΕΚΤΑ δεν σταμάτησε εντελώς τη βοήθεια προς την Ελλάδα. Θα μπορούσε να ανακαλέσει όλα τα δάνειά της και να ζητήσει νέες εγγυήσεις για τα υπάρχοντα. Αυτό για τις ελληνικές τράπεζες σήμαινε ότι κόπηκε η πηγή ρευστού με αποτέλεσμα η Ελλάδα να κλείσει τις τράπεζες ώστε οι καταθέτες να μην μπορούν να βγάλουν όλα τα λεφτά τους. Επίσης, επέβαλαν όριο στις αναλήψεις και περιορισμούς στις ηλεκτρονικές μεταφορές μετρητών με αποτέλεσμα οι πολίτες να φοβούνται για το αύριο.
11) Τι μπορεί να κάνει η Ελλάδα για να σωθεί;
Η Ελλάδα πρέπει να βρει ένα νέο δανειστή, κάτι απίθανο ή να επιβιώσει χωρίς πίστωση για λίγο. Η Ρωσία δεν θα βοηθήσει καθώς έχει τους δικούς της οικονομικούς πονοκεφάλους.
Αν η Ελλάδα ψηφίσει όχι τότε η Ελλάδα θα σταματήσει όλες τις πληρωμές για το χρέος. Αποκομμένη από τις αγορές θα πρέπει να ισορροπεί τα έσοδα με τα έξοδα. Μάλιστα δεν αποκλείεται η έκδοση IOU σε δημόσιους υπαλλήλους, συνταξιούχους, προμηθευτές από (I Owe You) είναι ένα ανεπίσημο έγγραφο που αναγνωρίζει το χρέος, ωστόσο διαφέρει από το γραμμάτιο γιατί το IOU δεν είναι αξιόγραφο και δεν διευκρινίζει τους τρόπους αποπληρωμής και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συναλλαγή αντί χρημάτων.
12) Γιατί δεν επιστρέφει στη δραχμή;
Η εισαγωγή της δραχμής θα ήταν παράνομη υπό την ευρωπαϊκή νομοθεσία και θα μπορούσε να αποτελέσει την απαρχή της εκκίνησης της διαδικασίας για να βγει η Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι’ αυτό και η έκδοση IOU θα ήταν η καλύτερη επιλογή.
13) Θα υπάρξει διασπορά της ελληνικής κρίσης
Εξαρτάται από την κατάσταση στην Ελλάδα. Αν οι πολίτες πιστέψουν ότι οι κυβερνήσεις θα χρεοκοπήσουν τότε ίσως να προσπαθήσουν να αποσύρουν τις καταθέσεις τους. Επίσης, οι επενδυτές μπορεί να σταματήσουν να αγοράζουν νέο χρέος.
Πιθανότητα η ΕΚΤ θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα. Αγοράζει χρέος και μπορεί να συνεχίσει να το κάνει.
Είναι οι πολιτικές επιπτώσεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Ίσως αν η Ελλάδα καταφέρει να ξεπεράσει το σκόπελο θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες.
14) Τι θα συμβεί στην Ελλάδα;
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα είναι καθοριστικό. Αν οι πολίτες πουν «ναι» τότε η κυβέρνηση ίσως μετά από ανασχηματισμό ανοίξει τις τράπεζες και προχωρήσει σε συμφωνία.
Αν οι πολίτες ταχθούν με το «όχι» τότε η ύφεση θα μεγαλώσει και οι φόροι δεν θα εισπράττονται οδηγώντας στην πτώση της κυβέρνησης.
Αν η νέα κυβέρνηση αποφασίσει να προχωρήσει στη χρεοκοπία δεν είναι βέβαιο πότε θα σταθεροποιηθεί η οικονομία, αν και κάποια στιγμή το άσχημο κλίμα θα αντιστραφεί.
15) Τι θα συμβεί στο ΔΝΤ αν δεν πληρωθεί;
Θα συνεχίσει να ζητά την πληρωμή των δόσεων από την Ελλάδα. Η Ελλάδα δεν θα μπορεί να δανείζεται αν δεν κάνει ειρήνη με το ΔΝΤ. Το οποίο σημαίνει ότι κάποια στιγμή η Ελλάδα θα πληρώσει.
16) Τι θα συμβεί στην ΕΚΤ ;
Τα δάνεια προς την Ελλάδα έχουν την εγγύηση της Τράπεζας της Ελλάδος που δανείζεται από την ΕΚΤ, συνεπώς η ΕΚΤ θα έχει απαιτήσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος που θα οδηγήσει σε σημαντική απώλεια.
17) Μπορεί η ΕΚΤ να επιβιώσει αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει;
Φυσικά και μπορεί. Ο σχεδιασμός της είναι τέτοιος που της επιτρέπει να καλύψει απώλειες. Έτσι οι απώλειες λόγω χρεοκοπίας της Ελλάδας δεν θα ήταν μεγάλες, σε αντίθεση αν αυτό συνέβαινε σε Ιταλία ή Ισπανία.
18) Τι θα μπορούσε να αποτρέψει την κρίση;
Η Ελλάδα θα έπρεπε να χρεοκοπήσει το 2010. Το χρέος δεν ήταν βιώσιμο και δεν έχει αλλάξει από τότε. Εξάλλου ήταν προφανές από το πρώτο πακέτο διάσωσης το 2010 ήταν αναπόφευκτο ότι θα έπρεπε να υπάρχει κάποιο μέτρο για τη μείωση του χρέους.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου