Ποια Ελλάδα; Πρώτα οι τράπεζες!

Ποια Ελλάδα; Πρώτα οι τράπεζες!

Στροφή στην ακολουθούμενη πολιτική διαχείρισης της κρίσης χρέους κάνουν οι ηγέτες της ευρωζώνης. Μέχρι τώρα η βασική συζήτηση αφορούσε τη διάσωση χωρών, ιδιαίτερα της Ελλάδας, που είχαν τα περισσότερα προβλήματα.

Η νέα γραμμή αναμένεται να επισφραγιστεί στη συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για σήμερα στο Βερολίνο μεταξύ Αγκελας Μέρκελ και Νικολά Σαρκοζί και προβλέπει: Εμφαση στη σωτηρία όχι της Ελλάδας αλλά των ευρωπαϊκών τραπεζών, δημιουργία προστατευτικού τείχους για τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, ενίσχυση της κοινής οικονομικής διακυβέρνησης, μεγάλο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Στη συνέχεια η Ελλάδα, η οποία δεν μετέχει σε αυτές τις διαβουλεύσεις, παρότι αφορούν την τύχη της, υπό πλήρη κηδεμονία από τις Βρυξέλλες θα έχει 1-2 χρόνια για να δείξει αν μπορεί να παραμείνει στο ευρώ ή θα οδηγηθεί εκτός, παρ' ότι στο μεταξύ οι πολίτες θα έχουν πληρώσει βαρύτατο τίμημα για την παραμονή στην ευρωζώνη.
* Το βασικό ζήτημα που απασχολεί Γερμανία και Γαλλία (ιδίως τη δεύτερη) είναι το πώς θα ενισχυθούν κεφαλαιακά οι ευρωπαϊκές τράπεζες ώστε να μην υπάρχουν μεγάλες παρενέργειες από μια ελληνική πτώχευση και από την έκθεσή τους σε ομόλογα άλλων χωρών που έχουν προβλήματα. Στην ανάγκη ενίσχυσης των τραπεζών αναφέρθηκε πρόσφατα και η Αγκελα Μέρκελ αλλά και ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. «Προτείνουμε στα κράτη να προχωρήσουν στην επανακεφαλοποίηση των τραπεζών», δήλωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν. Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε μιλήσει για την ανάγκη ενίσχυσης των τραπεζών με ένα κονδύλι που θα αγγίζει τα 200 δισ. ευρώ, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι το ποσό μπορεί να είναι αρκετά μεγαλύτερο. Γερμανία και Γαλλία μέχρι σήμερα δεν έχουν συμφωνήσει για τον τρόπο με τον οποίο θα γίνουν ενέσεις κεφαλαίων. Η Γερμανία, που έχει το μικρότερο πρόβλημα, υποστηρίζει κυρίως τη στήριξη από τα ίδια τα κράτη ή την αναζήτηση κεφαλαίων στην αγορά και μόνο σε ακραίες συνθήκες από το EFSF. Η Γαλλία υποστηρίζει ότι η ενίσχυση πρέπει να γίνει μέσω του EFSF, το οποίο πλέον θα έχει αυτή τη δυνατότητα μετά τις τροποποιήσεις για τις αρμοδιότητές του, που έγιναν τον Ιούλιο και εγκρίνονται τώρα από τα Κοινοβούλια. Το πιθανότερο είναι ότι θα βρεθεί μια λύση κάπου στη μέση. Για να διαπιστωθεί επακριβώς η κατάσταση των ευρωπαϊκών τραπεζών και να γίνει καταγραφή των «τοξικών» στοιχείων των ισολογισμών τους, θα ξεκινήσουν νέα stress tests.
* Παράλληλα με την ενίσχυση των τραπεζών θα επιδιωχθεί η θωράκιση των υπόλοιπων χωρών, ώστε να μην πληγούν από το ελληνικό κούρεμα. Σε πρώτη φάση αναμένεται σημαντική ενίσχυση του EFSF (πράγμα για το οποίο πιέζουν οι ΗΠΑ), οι δυνατότητες του οποίου από τα 440 δισ. ευρώ μπορεί να φθάσουν και στα 2 τρισ. Η ενίσχυση αυτή, επειδή είναι πολύ δύσκολο να γίνει με κεφάλαια που θα διαθέσουν οι χώρες, το πιθανότερο είναι πως θα γίνει μέσω μόχλευσης ή μέσω έκδοσης ομολόγων.
Ηδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι συζητήσεις για την επιτάχυνση της λειτουργίας του μόνιμου μηχανισμού ESM αντί για το 2013 μέσα στο καλοκαίρι του 2012, ώστε να γίνεται πιο οργανωμένα η διαχείριση της κατάστασης. Η νέα δομή της ευρωζώνης, που θα προβλέπει διαχείριση των δημοσιονομικών από τις Βρυξέλλες, πολύ πιθανόν και μέσω της θεσμοθέτησης υπουργού Οικονομικών, θα συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής στις 17-18 Οκτωβρίου και θα αποφασιστεί οριστικά σε νέα σύνοδο στις αρχές Δεκεμβρίου.
* Η απόφαση που αναμένεται να ληφθεί για το ελληνικό χρέος, αφού διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρχει κίνδυνος «μόλυνσης» προς τους υπόλοιπους, είναι το κούρεμα κατά περίπου 50% μέσω αλλαγής των όρων του PSI της 21ης Ιουλίου που προέβλεπε κούρεμα 21%. Το ερώτημα είναι αν οι ιδιώτες θα δεχθούν αυτή την απομείωση ή θα θεωρηθεί χρεοκοπία. Το χρέος που κατέχει το ΔΝΤ δεν μπορεί να κουρευτεί, ενώ, παρά τις αναμενόμενες αντιδράσεις, γίνεται κουβέντα και για το κούρεμα του χρέους που έχει περάσει στα χέρια των ευρωπαϊκών χωρών. Με το κούρεμα τα ασφαλιστικά ταμεία θα έχουν σοβαρό πρόβλημα, ενώ οι τράπεζες θα αναζητήσουν κεφάλαια και θα προσφύγουν στο ταμείο για την παροχής ρευστότητας (ELA) και στο EFSF, και οι μετοχές τους θα πουληθούν ύστερα από 2-3 χρόνια. Οι τραπεζίτες θα χάσουν τις τράπεζές τους γι' αυτό πιέζουν να μην πάμε στη λύση του μεγάλου κουρέματος.
Μετά το κούρεμα του χρέους, τα ελληνικά ομόλογα θα εξυπηρετούνται απευθείας από την Ε.Ε. μέσω δανείων, αλλά δεν θα υπάρχει χρηματοδότηση για τα ελλείμματα του προϋπολογισμού. Αν λοιπόν δεν υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, το κράτος θα αναγκαστεί να κηρύξει στάση πληρωμών. Αν αυτό συνεχιστεί, επειδή δεν θα υπάρχει πρόσβαση στις αγορές ο μόνος τρόπος για την κάλυψη των ελλειμμάτων θα είναι να τυπωθεί χρήμα. Και σε 2-3 χρόνια δεν θα υπάρχει πλέον κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης σε άλλες χώρες. Το θετικό είναι ότι, μετά την απομείωση της αξίας των ομολόγων κατά 50%, θα μειωθεί το ποσόν του προϋπολογισμού για τόκους περίπου κατά 4 δισ. ευρώ.
Με βάση τους νέους κανόνες της ευρωζώνης, μετά το κούρεμα οι Βρυξέλλες θα αναλάβουν τον οικονομικό έλεγχο της χώρας, αλλαγές που απαιτούν τώρα θα επιχειρηθεί να υλοποιηθούν παρά τις αντιδράσεις, ενώ η συμμετοχή στις ευρωπαϊκές αποφάσεις θα περιοριστεί (δικαίωμα ψήφου κ.λπ.).
Στις 24 Οκτωβρίου αναμένεται να δοθεί η έκθεση της τρόικας για την Ελλάδα. Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το eurogroup και η έκτη δόση αναμένεται ότι θα δοθεί. Τα στοιχεία όμως αυτή τη φορά θα συζητηθούν σε άλλη βάση και οι αποφάσεις θα ληφθούν σε γερμανογαλλικό επίπεδο. Οποια λύση κι αν επιλεγεί, ο δύσκολος δρόμος για τους πολίτες θα γίνει ακόμη πιο δύσκολος.
..

Και μετά το κούρεμα τι;

Απώλειες 25 δισ. ευρώ και άνω συνολικά μπορεί να υποστούν οι εγχώριες τράπεζες, οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης και οι ασφαλιστικές εταιρείες αν η αναμενόμενη αλλαγή των όρων για τη συμμετοχή των ιδιωτών στη στήριξη της Ελλάδας (PSI) καταλήξει σε απομείωση των ομολόγων κατά 50%.

 
Ακόμη και εάν το χρέος μειωθεί με «κούρεμα» και μείωση των επιτοκίων στα ελληνικά ομόλογα, οι αγορές δεν είναι βέβαιο ότι θα θεωρήσουν φερέγγυα την Ελλάδα. Περιπτωσιακά έχουν γίνει αναφορές σε «κούρεμα» των ομολόγων κατά 50%, αν και κάποιοι φαίνεται να συγχέουν το «κούρεμα» που οδηγεί σε μείωση του ελληνικού χρέους με τη μείωση της «παρούσας αξίας» των ομολόγων. Η τελευταία αφορά τις λογιστικές απώλειες των κατόχων των ομολόγων και δεν αντιστοιχεί σε ανάλογη μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με το αρχικό πρόγραμμα «εθελοντικής» συμμετοχής ιδιωτών χρειαζόταν, η συμμετοχή του 90% των ελληνικών ομολόγων ονομαστικής αξίας 135 δισ. ευρώ που λήγουν μέχρι το 2020, εκ των οποίων 54 δισ. ευρώ μέχρι τα μέσα του 2014.
Ολα δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό κυμάνθηκε σε επίπεδα άνω του 80%, στον απόηχο των σεναρίων χρεοκοπίας της χώρας. Οι ελληνικές τράπεζες «προσέφεραν» ομόλογα ονομαστικής αξίας 33 δισ. ευρώ περίπου από τα 45 δισ. ευρώ που κατέχουν. Οι ίδιες κατέγραψαν λογιστικές ζημιές προ φόρων ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ το δεύτερο τρίμηνο γι' αυτό το λόγο. Τα ταμεία εκτιμάται ότι κατέχουν ομόλογα 26 δισ. ευρώ, χωρίς να τα έχουν απομειώσει.
ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΜΕ ΑΠΟΜΕΙΩΣΗ 50%
Αν και όλα βρίσκονται στον αέρα αυτή τη στιγμή, οι περισσότεροι αναλυτές ξένων οίκων θεωρούν πιο πιθανό σενάριο οι ευρωπαίοι ηγέτες να αλλάξουν τους όρους του προγράμματος συμμετοχής ιδιωτών (PSI) με στόχο τη μείωση της παρούσας αξίας των ομολόγων στο 50% από 21% που ήταν προηγουμένως. Φυσικά, οι Μέρκελ-Σαρκοζί θα μπορούσαν επίσης να επιβάλουν μεγάλο «κούρεμα» στα ελληνικά ομόλογα, εγκαταλείποντας το PSI, αλλά δεν θεωρείται το πιο πιθανό αυτή τη στιγμή.
Οι αναλυτές θεωρούν πιο πιθανό να υπάρξει απομείωση 50% με τη δραστική μείωση των κουπονιών ή/και την επέκταση της λήξης στα νέα ελληνικά ομόλογα. Αν οι ιδιώτες επιλέξουν να ανταλλάξουν τα ομόλογα με νέα 30ετή στο αναθεωρημένο PSI, τα κουπόνια των 30ετών ομολόγων πρέπει να πέσουν στο 1% για να υπάρξει απομείωση 50%. Σ' αυτή την περίπτωση, οι εγχώριες τράπεζες θα ενέγραφαν συνολικές λογιστικές ζημιές άνω των 16 δισ. ευρώ προ φόρων, ή επιπλέον 10 δισ. ευρώ μετά από αυτές του δεύτερου τριμήνου.
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΧΡΕΟΣ
Τα οφέλη από μια απομείωση 50% μέσω της δραστικής μείωσης των κουπονιών στο 1% για τα νέα 30ετή ομόλογα θα είναι σημαντικά για την εξυπηρέτηση του ελληνικού χρέους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πεισθούν οι αγορές ότι η Ελλάδα είναι φερέγγυα καθώς δεν μειώνεται το δημόσιο χρέος προς το ΑΕΠ, που αναμένεται να ξεπεράσει το 160% του ΑΕΠ φέτος πριν την πιθανή ενεργοποίηση του προγράμματος επαναγοράς ύψους 20 δισ. ευρώ και άνω. Οικονομολόγος ξένου οίκου υπολογίζει ότι η απομείωση κατά 50% θα μειώσει τις δαπάνες για τόκους της χώρας κατά 2% του ΑΕΠ ετησίως (4 δισ. ευρώ περίπου) μέχρι το 2020. Για να εγγυηθεί το κεφάλαιο των νέων 30ετών ομολόγων ύψους 135 δισ. ευρώ στη λήξη, η Ελλάδα πρέπει να αγοράσει 30ετή ομόλογα αξίας 53 δισ. ευρώ έναντι 44 δισ. ευρώ τον Ιούλιο, λόγω μείωσης των επιτοκίων.
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ
Η αλλαγή των όρων του PSI με στόχο την απομείωση του 50% θα οδηγήσει σε επανακεφαλαιοποίηση και πιθανότατα κρατικοποίηση πολλές τράπεζες. Θα οδηγήσει επίσης μερικές ασφαλιστικές εταιρείες στο χείλος του γκρεμού, με δεδομένο ότι δεν προβλέπεται πρόγραμμα στήριξης γι' αυτές μέχρι στιγμής. Θα δυσκολέψει επίσης πολύ τις προσπάθειες αρκετών ταμείων να πληρώνουν τι συντάξεις στην ώρα τους, γιατί θα έχουν μικρότερα έσοδα από τα ομόλογα.
Επιπλέον, όλες οι τράπεζες και ιδίως εκείνες που θα οδηγηθούν στο ΤΧΣ για επανακεφαλαιοποίηση θα γίνουν ακόμη πιο φειδωλές στη χορήγηση δανείων παρότι μερικοί τραπεζίτες ισχυρίζονται ότι δεν θα αλλάξουν σημαντικά τα πράγματα.
Αναλυτές ξένων οίκων αναφέρουν ότι τράπεζες που λαμβάνουν τέτοιου είδους βοήθεια υπόκεινται σε περιορισμούς σε θέματα χορηγήσεων με βάση κοινοτικές οδηγίες. Πολύ σημαντικό θέμα είναι η αντίδραση των καταθετών, παρότι η απομείωση από μόνη της δεν επηρεάζει τις καταθέσεις. Αναλυτές συμφωνούν ότι καθοριστικό ρόλο θα παίξει το πώς θα γίνει αντιληπτή η απομείωση από τους πολίτες. Αν οι αποφάσεις συνοδεύονται από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αποκατάστασης της εμπιστοσύνης, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι θετικό για τις καταθέσεις

Μέρκελ: Να μάθουν να ζουν με ξένες παρεμβάσεις στους προϋπολογισμούς τους οι χώρες-παραβάτες

Η απόφαση για ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. παραβίαζε το Σύμφωνο Σταθερότητας

Eπέστρεψε στο γνώριμο επιθετικό της ύφος η καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, όταν βρέθηκε να μιλάει σε συνέδριο της Χριστιανοσοσιαλιστικής Ένωσης CSU, αδερφού συνασπισμού του κόμματος της. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε και μεταδίδει το Dow Jones Newswires, οι χώρες μέλη της Ε.Ε. που παραβιάζουν το σύμφωνο σταθερότητας, θα πρέπει να μάθουν να ζουν με την πιθανότητα ξένης παρέμβασης στους προϋπολογισμούς τους.

 
"Eαν μια χώρα παραβιάζει τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και έτσι βάζει σε κίνδυνο όλες τις υπόλοιπες, τότε αυτή η χώρα θα πρέπει να μάθε να ζει με μηνύσεις και ο προϋπολογισμός της θα ακυρωθεί" δήλωσε η Μέρκελ.
Παράλληλα, κατηγόρησε την προηγούμενη κυβέρνηση της Γερμανίας, ότι η απόφαση να μπει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη δεν συμβάδιζε με τις επιταγές του Συμφώνου Σταθερότητας της Ευρωζώνης.

Κλειστά τα στόματα Σαρκοζί - Λαγκάρντ

Την επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και πρώην υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας, Κριστίν Λαγκάρντ, είδε σήμερα ο Νικολά Σαρκοζι, σε μια συνάντηση που κράτησε μια ώρα και όπου στο τέλος της κανένας από τους δύο δεν έκανε κάποια δήλωση. Αύριο ο Νικολά Σαρκοζί θα έχει ραντεβού με την καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων τους, σύμφωνα και με τη γαλλικη προεδρία βρέθηκαν "η προετοιμασία της συνόδου κορυφής της G20 στις Κάννες" στις 3 και 4 Νοεμβρίου, και "η κατάσταση στην ευρωζώνη".  Τις συνομιλίες τους "βάρυνε" και το νέο χτύπημα των οίκων αξιολόγησης που υποβάθμισαν Ιταλία και Ισπανία μια μέρα νωρίτερα.
Ένα άλλο θέμα το οποίο ενδέχεται να συζητήθηκε είναι και η ενίσχυση των ευρωπαϊκών τραπεζών μέσω αυξήσεων κεφαλαίου, τομέας στον οποίο αναζητείται ακόμα η συναίνεση Γαλλίας και Γερμανίας, παρότι και οι δύο χώρες έχουν εκφέρει θετική άποψη.