Ο 83ος πρωθυπουργός της Ελλάδος Από το 1844 μέχρι και σήμερα

Ο 83ος πρωθυπουργός της Ελλάδος

Από το 1844 μέχρι και σήμερα

Επιμέλεια Κώστας Μπογδανίδης

Τα 165 χρόνια κοινοβουλευτικού βίου της χώρας έχουμε κάνει 54 εκλογικές αναμετρήσεις και η χθεσινή εκλογική διαδικασία ήταν η 13η της μεταπολίτευσης.

Στα 165 αυτά χρόνια - από το 1844 έως σήμερα-82 άνδρες έγιναν πρωθυπουργοί και χθες ανεδείχθη ο 83ος, ο Γιώργος Παπανδρέου. Οι 30 εξελέγησαν με την ψήφο του λαού, οι πέντε ήταν δικτάτορες ή εκπρόσωποι δικτατόρων. Οι υπόλοιποι διορίστηκαν από τους βασιλιάδες ή ανέλαβαν προσωρινά, είτε ως υπηρεσιακοί είτε με την υπόδειξη κάποιας εθνοσυνέλευσης.

Aπό τότε που καθιερώθηκε η τετραετής θητεία της κυβέρνησης (1864) μέχρι και χθες έγιναν στη χώρα συνολικά 54 εκλογικές αναμετρήσεις. Oι 42 από αυτές ήταν πρόωρες, σύμφωνα με το γράμμα των σχετικών συνταγματικών διατάξεων. Οι περισσότερες κερδήθηκαν, αλλά η χθεσινή ανήκε σε εκείνες που η κυβέρνηση που τις προκήρυξε τις έχασε!

Όπως έχουμε ξαναγράψει ο Κώστας Καραμανλής δεν ήταν μόνο ο νεότερος πρωθυπουργός που ανέλαβε την διακυβέρνηση αλλά κι ο νεότερος που την παραδίδει αφού είναι μόλις 53 ετών! Ο Γιώργος Παπανδρέου θα είναι ο 10ος πρωθυπουργός της Γ 'Ελληνικής Δημοκρατίας. Προηγήθηκαν οι κ.κ Καραμανλής, Ράλλης, Α. Παπανδρέου, Τζαννετάκης, Γρίβας, Ζολώτας, Μητσοτάκης, Σημίτης και Καραμανλής νεώτερος

- H Aλέκα Παπαρήγα ήταν επικεφαλής του ΚΚΕ για 6η συνεχόμενη εκλογική αναμέτρηση απειλώντας το ρεκόρ του Ανδρέα Παπανδρέου ο οποίος υπήρξε επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ για 8 εκλογικές αναμετρήσεις (1974, 1977, 1981, 1985, 1989 (2), 1990, 1993). Ο Αλέξης Τσίπρας θα γίνει ο νεότερος πολιτικός αρχηγός που θα εκπροσωπήσει κάποιον πολιτικό σχηματισμό στη Βουλή. Γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1974, όταν και αποκαταστάθηκε το πολίτευμα και θεμελιώθηκε η Γ Δημοκρατία.

Ο Καραμανλής σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να ανταγωνιστεί το ρεκόρ άλλων πρωθυπουργών. Τα οκτώ χρόνια, ένας μήνας και δεκαεπτά ημέρες της συνεχούς πρωθυπουργίας του Κώστα Σημίτη (από 18 Ιανουαρίου 1996 ως 7 Μαρτίου 2004) αποτελούν μεγάλο ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα.

Ο Κώστας Σημίτης κατέρριψε το ρεκόρ του προκατόχου του, Ανδρέα Παπανδρέου, που είχε συμπληρώσει συνεχή παραμονή στην πρωθυπουργία επτά χρόνια και οκτώ μήνες ακριβώς.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής συμπλήρωσε ως πρωθυπουργός επτά χρόνια, οκτώ μήνες και δώδεκα ημέρες (από τις 5/10/1955 έως τις 17/6/1963, που παραιτήθηκε), αλλά τις πρώτες 136 ημέρες θήτευσε ως διορισμένος, ενώ το 1961 παραχώρησε για έναν μήνα την πρωθυπουργία στον Κ. Δόβα ως υπηρεσιακό πρωθυπουργό. Ως εκλεγμένος (από τις 19 Φεβρουαρίου 1956), παρέμεινε πρωθυπουργός επτά χρόνια και τέσσερις μήνες.

Με αρκετή διαφορά, έρχονται ο Χαρίλαος Τρικούπης και ο Ελευθέριος Βενιζέλος με περίπου έξι χρόνια ο καθένας.

Ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου, Αριστείδης Μωραϊτίνης, είναι ο άνθρωπος που έγινε πρωθυπουργός για το πιο σύντομο διάστημα στην ελληνική ιστορία: μόλις δύο μέρες, από τις 9 έως τις 10 Φεβρουαρίου 1863. Διαδέχτηκε τον Δημήτριο Βούλγαρη και παραχώρησε την πρωθυπουργία στον Κ. Ζ. Βάλβη, τη φοβερή εκείνη χρονιά αναμετρήσεων (1844-2009), η χώρα γνώρισε συνολικά 82 πρωθυπουργούς και από σήμερα τον Γιώργο Παπανδρέου. Από αυτούς, με πρώτο τον Ιωάννη Κωλέττη και πιο ο τον Κώστα Καραμανλή, 30 άνδρες εξελέγησαν –αρκετοί πέτυχαν περισσότερες από μία εκλογικές νίκες. Από αυτούς 7κέρδισαν από τρεις φορές και πάνω.



Ο Βενιζέλος

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος έχει το μεγαλύτερο και αξεπέραστο ρεκόρ: κέρδισε την ψήφο του λαού σε έξι εκλογικές αναμετρήσεις, από το 1910 ως το 1933. Ακολουθεί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με πέντε εκλογικές νίκες για την κατάκτηση της πρωθυπουργίας, την οποία εγκατέλειψε για να συνεχίσει ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, θέση στην οποία το ελληνικό Κοινοβούλιο τον εξέλεξε δύο φορές.

Δύο άνδρες ισοψηφούν στην τρίτη θέση με τέσσερις νίκες σε ισάριθμες εκλογικές αναμετρήσεις: είναι ο Δημήτριος Βούλγαρης και ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος και ο Χαρίλαος Τρικούπης κέρδισαν από τρεις φορές την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού, νικώντας σε ισάριθμες εκλογικές αναμετρήσεις.

Ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος είναι ο πολιτικός που ορκίστηκε πρωθυπουργός τις περισσότερες φορές, συνολικά δέκα, από τις οποίες οι δύο την ίδια χρονιά. Ομως, μόνον οι τρεις ήταν με την ψήφο του λαού. Ακολουθεί ο Δημήτριος Βούλγαρης με οκτώ θητείες, από τις οποίες οι μισές με την ψήφο του λαού.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Χαρίλαος Τρικούπης ορκίστηκαν πρωθυπουργοί από επτά φορές ο καθένας (και οι δύο, μία φορά χωρίς την ψήφο του λαού).

Πάντως, ο Ελευθέριος Βενιζέλος προπολεμικά και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μεταπολεμικά είναι οι δύο πρωταθλητές της πολιτικής ζωής του τόπου. Και οι δύο ξεπέρασαν τα 14 χρόνια συνολικής άσκησης της πρωθυπουργίας, με τον Ελευθέριο Βενιζέλο να έχει ξεπεράσει κατά λίγες ημέρες τα 14,5 και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να υπολείπεται μερικά εικοσιτετράωρα.

Πίσω τους έρχεται ο Χαρίλαος Τρικούπης με περίπου 13 χρόνια στην πρωθυπουργική καρέκλα, ενώ τον ακολουθούν, με έντεκα χρόνια, ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος. Στην έκτη θέση, ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης έμεινε πρωθυπουργός συνολικά εννέα χρόνια.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο πρεσβύτερος, κατέχει ένα ρεκόρ, που δύσκολα στο μέλλον μπορεί να καταρριφθεί: από τη μέρα που ορκίστηκε για πρώτη φορά πρωθυπουργός (5/10/1955) ως τη στιγμή που παραιτήθηκε για τελευταία φορά, το 1980 για να αναλάβει την Προεδρία της Δημοκρατίας, πέρασαν περίπου 25 χρόνια. Εντυπωσιακή και η συνολική θητεία που είχε ο Α. Ζαϊμης, που απασχόλησε τα κοινά του τόπου επί 32 χρόνια αλλά μονάχα μία φορά εκλέχτηκε από τον ελληνικό λαό πρωθυπουργός: το 1926, που ήταν και η τελευταία του θητεία, αν και πρωθυπουργός ορκίστηκε συνολικά έξι φορές.

Οι επόμενοι απέχουν πολύ:

Ο Δ. Ράλλης κάλυψε 24 χρόνια, από τη μέρα που πρωτοορκίστηκε πρωθυπουργός ως την ύστατη της τελευταίας του θητείας.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, 23 χρόνια.

Οι Γεώργιος Παπανδρέου και Χαρίλαος Τρικούπης, από 21 χρόνια.

Ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, 20 χρόνια.

Δύο αρχηγοί κόμματος γνώρισαν τον εκπληκτικό θρίαμβο να κατακτήσουν πάνω από το 80% των εδρών της Βουλής. Και οι δύο, ωστόσο, κάποια στιγμή γεύτηκαν την πίκρα να μην εκλεγούν ούτε οι ίδιοι! Στις εκλογές της 3ης Μαϊου 1892, ο Χαρίλαος Τρικούπης έβγαλε 180 από τους συνολικά 207 βουλευτές: ποσοστό 86,95%! Στις αμέσως επόμενες (16 Απριλίου 1895), έπαθε πανωλεθρία: το κόμμα του ανέδειξε 15 βουλευτές (7,2%), ανάμεσα στους οποίους ο ίδιος δεν ήταν! Την έδρα του κέρδισε ο Μιλτιάδης Γουλιμής. Είναι τότε που, γεμάτος πικρία, είπε «Ανθ ημών, Γουλιμής!».

Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, στις εκλογές του 1910, ο Ελευθέριος Βενιζέλος είδε το κόμμα του (των Φιλελευθέρων) να κατακτά τις 307 από τις 362 έδρες του Κοινοβουλίου: ποσοστό 84,80%!