σκέψεις και για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών

ΠΕΜΠΤΗ 17 ΜΑΗ 1984

να απαντήσουμε στην πρόσκληση του πανεπιστημιου των γιαννινων

Σήμερα ο σύντροφος Ραμίζ Αλία μας ενημέρωσε λίγο σχετικά με την εξέλιξη των εργασιών του πρώτου Συνεδρίου του Πανελλήνιου Σοσιαλιστι-κού Κινήματος, του ΠΑΣΟΚ, στην Αθήνα, όπου συζητήθηκαν σημαντικά προβλήματα της Ελλάδας και μερικά προβλήματα της εξωτερικής της πολιτικής, όπως ήταν και το αίτημα των αντιπροσώπων για την απομάκρυνση των αμερικάνικων στρατιωτικών βάσεων και των πυρηνικών όπλων από την Ελλάδα, θέματα που έθιξε στο λόγο που εκφώνησε στο συνέδριο και ο πρωθυπουργός Παπανδρέου, ο οποίος επανεκλέχτηκε στο αξίωμα του προέδρου του ΠΑΣΟΚ.

Ανταλλάξαμε σκέψεις και για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας. Μ' αυτή την ευκαιρία είπα στο Ραμίζ πως το Πανεπιστήμιο μας πρέπει να απαντήσει στην πρόσκληση του Πανεπιστημίου των Γιαννίνων για συμμετοχή στη διάσκεψη που θα γίνει στην Αθήνα για την αποπυρηνικοποίηση των Βαλκανίων κλπ. Ευχαριστώντας τους για την πρόσκληση, να εκφραστεί η λύπη που εμείς δεν μπορούμε να συμμετάσχουμε για τους λόγους που προηγούμενα έχει κάμει γνωστούς η Κυβέρνηση μας¹. Παρ' όλα αυτά να τονιστεί πως εμείς ελπίζουμε σε κάποια άλλη διάσκεψη να δημιουργηθούν δυνατότητες για την ανταλλαγή γνωμών ανάμεσα στις σπουδάζουσες νεολαίες των δύο χωρών, πράγμα που θα είναι καλό για την ενίσχυση των φιλικών επαφών κλπ.

Ύστερα ο Ραμίζ μας μίλησε για την άψογη ενημέρωση της ελληνικής ραδιοτηλεόρασης σχετικά με τη συνάντηση μεταξύ του Έλληνα Αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών, Παπούλια, με τον πρεσβευτή μας στην Ελλάδα, Ξενοφών Νούσι. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ώστε στην απάντηση μας να εκφραστούμε, επίσης, σύμφωνοι για την παραπέρα ανάπτυξη των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες.

1. Στις 9 Ιούνη 1983, ο πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου της ΛΣΔ της Αλβανίας Αντίλ Τσαρτσάνι απηύθυνε προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Ανδρέα Παπανδρέου επιστολή, με την οποία απαντάει στην πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης για μια συνάντηση αντιπροσώπων των χωρών της Βαλκανικής που θα εξέταζαν το θέμα της δημιουργίας μιας βαλκανικής αποπυρηνικοποιημένης ζώνης. Η απαντητική επιστολή μεταξύ των άλλων τονίζει:

«Είμαστε της γνώμης ότι πηγή της έντασης και της επικίνδυνης κατάστασης που υπάρχει σήμερα στον κόσμο είναι η επιθετική και από θέσεις δύναμης πολιτική των Ενωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Σοβιετικής Ένωσης, οι πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές πιέσεις καθώς και οι ωμές επεμβάσεις τους στις εσωτερικές υποθέσεις των άλλων κρατών... Είναι τώρα γνωστό πια ότι στη χερσόνησο μας υπάρχει αριθμός παραγόντων που βάζουν σοβαρά σε κίνδυνο την ασφάλεια όλων των χωρών της και εμποδίζουν πολύ την πραγματοποίηση των πόθων των βαλκανικών λαών να ζήσουν σε ειρήνη και φιλία ανάμεσα τους. Αυτοί οι κίνδυνοι και εμπόδια προέρχονται, σε πρώτη γραμμή, από τις διεθνείς δεσμεύσεις μερικών βαλκανικών κρατών. Από τα έξι κράτη της χερσονήσου μας, δύο είναι μέλη του ΝΑΤΟ, δύο μέλη του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας δε συμμετέχει σε κανέναν πολιτικοστρατιωτικό συνασπισμό, ενώ η ΟΣΔ της Γιουγκοσλαβίας συνδέεται ταυτόχρονα με τις δύο υπερδυνάμεις.

Η γνώμη μας, κύριε πρωθυπουργέ, είναι ότι η διασφάλιση της ειρήνης στα Βαλκάνια δε μπορεί να επιτευχθεί αγνοώντας ή παραβλέποντας αυτή την πραγματικότητα. Μια διάσκεψη κορυφής των βαλκανικών χωρών, ή οποιουδήποτε επιπέδου, θα ήταν τώρα απατηλή και κάθε απόφαση που θα λαβαινόταν θα ήταν μόνο διακηρυχτι-κή. Συνεπώς η Κυβέρνηση μας δε μπορεί να συμμετάσχει στη διάσκεψη για την εξέταση της πρότασης σχετικά με τη δημιουργία ζώνης χωρίς πυρηνικά όπλα...

Εμείς εμμένουμε στην άποψη ότι, για τη δημιουργία των αναγκαίων προϋποθέσεων για βαλκανικές πολιτικές συσκέψεις και διασκέψεις, είναι απαραίτητο να γίνουν συγκεκριμένα βήματα για την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων από τις βαλκανικές χώρες, την εξάλειψη των ξένων στρατιωτικών βάσεων, την καταγγελία των πο-λιτικοστρατιωτικών συμφώνων του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας, τη μη αποδοχή του ανεφοδιασμού και επισκευών των πλοίων των στρατιωτικοναυτικών στόλων των υπερδυνάμεων, καθώς και την αποφασιστική αντίταξη στην επεμβατική πολιτική των υπερδυνάμεων στις εσωτερικές υποθέσεις της καθεμιάς βαλκανικής χώρας και στις μηχανορραφίες τους να μπάσουν το πνεύμα της αναμέτρησης».